24-06-17

Verslagen Noorderkroon juni 2017

Administrativa

  • Vanwege de verbroedering geen open agenda en geen administrativa.
  • Nieuwe jaarkalender in dit maandblaadje

Verslagen van de beide uiteenzettingen tijdens de Verbroedering Noorderkroon-Aquila 2017. Sprekers van dienst waren Jean-Paul Verhoeven voor Aquila met een uiteenzetting over burgerwetenschappen en Lambert Beliën met een uiteenzetting over hyper-snelle sterren. Hieronder de verslagen:

 Runaways!

Sterren verplaatsen zich in hun eigen pad doorheen de spiraalarmen van het sterrenstelsel. Sommige reizen van spiraalarm naar spiraalarm, net als auto’s in het spitsuur. Een opname van de nachtelijke hemel geeft je de illusie dat alles op een vaste plaats staat, net zo gefixeerd als de grote pyramides van Egypte. Van de geschatte 200 tot 400 miljard sterren die ons stelsel rijk is, is een klein deeltje van dat aantal sterren opmerkelijk. Het zijn de hete, massieve sterren!

Gravitationele interacties zwepen hun snelheden op tot het dubbele, zelfs het drievoudige van de snelheid die onze zon heeft. Het zijn hyper-velocity sterren! Ze racen zo snel doorheen het stelsel dat het niet anders kan dan dat ze ontsnappen aan de gravitationele “omhelzing” van ons stelsel. Onze lokale achtertuin is in een constante beweging. Het meerendeel van de sterren gehoorzaamt een heel geordende flow rond het centrum van ons stelsel. Er is echter een klein gedeelte van “snelle” sterren die deze “rustige” flow doorbreekt. Men vind ze meestal bij jonge sterrenclusters.

Hypersnelheid-sterren brengen snelheid op een heel ander niveau. De afgelopen 10 jaren hebben wetenschappers een paar dozijn van deze speeders gevonden. Bijna allemaal zijn het B-type sterren met een massa van tussen de 2x en 5x zonnemassa. Ze hebben een oppervlaktetemperatuur van 10.000K Hun locatie is te vinden in buitenste halo, 150.000 lichtjaren van het galactische centrum. Hun snelheid: 1.1 miljoen km/h. Ter vergelijk: afstand aarde-maan op 20 minuten. Ze kunnen een afstand van 1.000 lj overbruggen in 1 miljoen jaren. En allemaal hebben ze een snelheid die toelaat dat ze de gravitationele kracht van ons stelsel kunnen overwinnen en ontsnappen

De eerste voorspelling van hypersnelle sterren kwam van Jack Hills (Los Alamos- New Mexico) in 1988. Het duurde tot 2005 voordat men effectief een hypersnelle ster ontdekte.Op zoek naar zwakke blauwe sterren in de halo stootte Warren Brown (Harvard-Smithsonian Center of Astrophysics) op  SDSS J090745.0+024507, een ster op 350.000 lj van het centrum van de Melkweg. De gemeten snelheid, weg van het centrum, is niet minder dan 2.42 miljoen km/h. Reistijd van het centrum van de Melkweg tot aan de buitenste galactische halo: slechts 140 miljoen jaren.

Men vermoedt dat Sagittarius A*, het super massieve zwarte gat in het centrum avn de Melkweg verantwoordelijk is voor de versnelling van de hypersnelle sterren. Er zijn nog andere denkpistes: zijn er hypersterren die “binnenkomen” in plaats van ontsnappen en zijn er mogelijkheden dat er snelheden ontwikkeld kunnen worden zonder de hulp van een zwart gat? Bestaat de mogelijkheid dat dichtbevolkte clusters een individu uitwerpen of de trigger van een supernova-explosie?

Zwaartekracht versneld de sterren tot fenomenale snelheden. De meest basic uitleg is die van een “three-body-exchange”, een wisselwerking tussen een dubbelster-systeem en een zwart gat. Het zwarte gat pakt één van de twee sterren in haar aantrekkingskracht en trekt het systeem in een strakke baan. Het gevolg is dat de begeleider weggeslingerd wordt.

Alle “runaways” zijn B-type sterren op de hoofdreeks. Ze produceren energie door waterstof om te zetten in Helium in hun kern. Omdat dit type sterren niet langer leven dan enkele honderd miljoen jaren verwacht je ze niet te kunnen vinden op de rand van het stelsel. Ze kunnen daar normaal gezien niet bestaan, er is geen stervorming in de buitenste regionen van de halo. Dit gebied is “dood”. De halo bestaat uit  bolhopen en oude, metaal-arme lage-massa sterren. Geen gebied voor B-type sterren, maar ze zijn er toch!

Stersnelheden worden gemeten door te kijken naar hun spectrum. Licht spreidt zich uit in golflengten. Als een object naar ons toekomt verschuiven de spectraallijnen naar korter golflengtes, van ons af naar groter golflengtes.  Hoe hoger de snelheid hoe groter de shift. Heel straight forward wat betreft nabije sterren, maar een ander verhaal voor die jongens die ver weg staan.  Zelfs de grootste telescopen hebben moeite om genoeg data te verzamelen om de hypers te toetsen. Men vermoed dat er zelfs lage-massa hypers bestaan, maar die zijn nog niet ontdekt.

Van zodra een radiale snelheid van een ster gekend is kan men  een berekenen hoe snel de ster zich verwijderd van het centrum. Maar dat is de halve kant van het hele verhaal. Men moet zich ook buigen over de eigenbeweging. Eigenbeweging wordt gemeten in de shift ten opzichte van verderaf gelegen objecten. Voor hypersnelheid-sterren wil dat zeggen dat men de afwijking moet gaan meten ten opzichte van achtergrondstelsels of quasars, een proces dat jaren in beslag neemt.

Ondanks hun enorme snelheden blijken hypers een eigen beweging te hebben van milli-boogseconde per jaar. Dat is ongeveer een hoekafstand van een klein muntstuk gezien op een afstand van 3700 km. Onze grote grondtelescopen hebben slechts een vermogen om 5 milli-boogseconden per jaar te detecteren. Men moet de ruimte in om dit te kunnen meten.Hier komt ESA in het spel met de Gaia-missie. Gaia is een astrometrisch observatorium  welke preciese positiebepalingen doen en radiale snelheden meet van massa’s sterren, teneinde hun eigenbeweging vast te leggen met een nauwkeurigheid van 1 milli-boogseconde per jaar. Binnen dit en twee jaren hoopt men de exacte metingen van de honderd bekende hypers op tafel te kunnen leggen. Men verwacht dat ze zo goed als allemaal hun origine hebben in de buurt van Sagittarius A*, maar missiën vinden we  interloopers; afkomstig van buitenaf. Misschien hebben deze interloopers hun weg naar ons gevonden door interactie met andere stelsels. Een graviationele interactie met een dwergstelsel kan interloopers voortbrengen.

HE 0637-5439 is een B-type hyper in de buurt van de Grote Magelhaanse Wolk (LMC) beweegt van ons af. Omdat we niet helemaal weten hoe de hoek van de koers zit zou het wel eens kunnen dat haar origine in  de LMC gelegen heeft. Browne stelt dat de ster een overblijfsel is van een binair systeem is, uitgestoten door de Melkweg. Zijn scenario is een trio van stellaire oorsprong: een zeer eng gebonden binair sterrensysteem in omloop met een verre ster. Het trio raakt onder invloed van Sagittarius A* en betalen de prijs: Het zwarte gat vangt de verre ster en stoot de binaire sterren uit. Het binaire sterrensysteem gaat verder als binair systeem terwijl ze zich verwijderen van het zwarten gat. De evolutie maakt dat de meest massieve ster evolueert in een rode reus  (materie-overdracht) en versmelt op een gegeven moment in een blue strangler. Dit is de best mogelijke uitleg voor een B-type ster op  200.000 lj van het galactische centrum. Alleen Sagittarius A* kan de hypersnelle sterren verklaren. Andere processen stoten sterren uit aan een andere snelheid.Er zijn op dit moment twee heersende modellen die de hypers verklaren. Het eerste model is die van een zwart gat, zoals eerder besproken. De tweede theorie gaat over (weer) binaire sterren. Wanneer de zwaarste ster het einde van haar levensloop bereikt en haar kern instort zal dit resulteren in een supernova die haar begeleiders weg katapulteert. Dit proces gebeurt daar waar de jonge sterren zich bevinden; sterrenclusters.

Neutronenster RX J0822-4300 is het beste voorbeeld: in 2012 werd zijn snelheid geklokt op 2.4 miljoen km/u. De explosie die Puppis A creëerde lanceerde zijn stellaire restant in zijn huidige baan. Onderzoek aan Puppis A toonde aan dat de explosie een tweerichting-effect teweeg bracht; de neutronenster in één richting en de supernova-uitstoot een andere kant op. Men schat dat men 1000 (core-collapsed) supernovae moet bestuderen om één hypersnelle supernova-ontsnapping te vinden.

De snelste hypersnelle ster is  US 708, een Helium-rijke ster spectraaltype O met een snelheid van 4.3 miljoen km/u. US 708 is de heetste ster, bekend in de halo van ons stelsel. Afgaande op haar baan is men vrijwel zeker dat ze niet ontstaan is in het centrum van het stelsel. Men vermoed dat US 708 ooit deel uitmaakte van een supercompact dubbelsysteem. De begeleide ster was een massieve witte dwerg met een massa op de grens wat een dergelijke ster zou kunnen bereiken. Toen US 708 het stadium van rode reus ontwikkelde was er een behoorlijke transfer van haar materie naar de witte dwerg wat uiteindelijk resulteerde in de zeldzame 1a-supernova die dan weer opzijn beurt US 708 naar hypersnelheid lanceerde.

Waar zitten de hypersnelle sterren? Je zou verwachten dat ze zowat overal zitten, maar dat is dus niet!  Een van de heersende raadsels is de vaststelling dat de helft van de B-type hypers zich clusteren rond het sterrenbeeld Leo. Men vermoed dat “lanceringen” vanuit het galactische centrum een voorkeursrichting heeft. Het zou een gevolg kunnen zijn van de oriëntering  van de stellaire schijf rond het zwarte gat. Het zou natuurlijk ook kunnen dat we te weinig data hebben om iets concreets uit te spreken. Een survey van de zuidelijke hemel zou dit kunnen uitklaren (sterrenbeeld Aquarius). Op termijn zal men de Large Synoptic Survey Telescope (LSST) in Chili inzetten. Deze kijker is nog onder constructie. Eenmaal een compleet beeld van de hypers kan men de data gebruiken om andere gebeurtenissen te bestuderen. Het idee is om, eenmaal een totaalbeeld van de hypers hun banen te vergelijken. Je zou er vanuit kunnen gaan dat hypers een rechte baan hebben, vertrekkende vanuit het centrum, maar…. wetenschappers denken dat de Melkweg omgeven is door een tri-axiale (football) distributie van donkere materie. Deze materie maakt dat de banen van de hypers niet in een rechte lijn zitten. Men heeft een 200-tal hypers nodig die verspreid zitten rondom de Melkwegkern en dan kan men gaan rekenen. De vertraging van de snelheden en de baanafwijkingen zullen een indicatie naar de vorm van de tri-axiale vorm van donkere materie. In de toekomst zullen de hypersnelle sterren hét aangewezen materiaal zijn om de Hubble expansie aan te tonen. Op dit moment is het onderzoek beperkt door de heersende technologie en kunnen we enkel de heldere hypers vinden. Alle hoop ligt bij Gaia en LSST om zwakkere kandidaten aan te reiken zodat het onderzoek verder kan.

Burgerwetenschappen.

De presentatie  van Aquila werd gebracht door Jean-Paul Verhoeven. Hij behandelde het aspect “sterrenkunde op een slechte dag” en dan meer bepaald onder de vlag “Citizen’s science”, burger-wetenschap. Wat moeten we daar onder verstaan?  We kennen allemaal projecten zoals Galaxy Zoo, Zooniverse, Pulsar Hunters, Planet 9, Radio Meteor Zoo, om er maar een paar te noemen. De uiteenzetting van Jean-Paul behandelde deze online applicaties één voor één.

Projecten zoals hierboven beschreven hebben allemaal hetzelfde doel: publiek betrekken in grootschalige onderzoeken. Anders dan in de tijd van SETI, want dat was distributed computing, het beschikbaar stellen van je PC-rekencapaciteit.

De nieuwe programma’s vragen méér dan dat. Ze vragen om een beoordeling te doen, een classificatie door te voeren. Het gaat over tellen en structuren herkennen.Het meest gekende project is Galaxy Zoo waar de vrijwilliger gevraagd wordt om bergen afbeeldingen van de Sloan Digital Sky Survey te analyseren. Om een voorbeeldje te geven.

In het eerste jaar van Galaxy Zoo had men 150.000 gebruikers (vrijwilligers die participeerden in het project) wat resulteerde in 50.000.000 classificaties. Paul expliceerde waarom de vrijwilligers nodig zijn. Waarom het classificeren niet automatiseren? Het schijnt héél moeilijk te zijn voor de algoritmes om afwijkende zaken te detecteren. Men poogt aan de hand van de classificaties die de vrijwilligers realiseren, betere algoritmes te kunnen maken zodat er wél geautomatiseerd kan worden en dat een krachtige server deze taak wel gericht op zichzelf kan uitvoeren.

Het bekendste “voorval” uit de geschiedenis van Galaxy Zoo is Hanny’s Voorwerp”. Hanny's Voorwerp is een reflectienevel ontdekt in 2007 door de Nederlandse onderwijzeres Hanny van Arkel uit Heerlen, toen ze als 24-jarige deelnam aan het Galaxy Zoo-project. Het is een reflectienevel dicht bij het sterrenstelsel IC 2497 in het sterrenbeeld Kleine Leeuw. In beelden, opgenomen met de 2,5 meter Isaac Newton Telescoop, is de verschijning ongebruikelijk groen. De afstand ernaartoe is zo'n 700 miljoen lichtjaren. De nevel is ongeveer 15.000 °C en is ook al onderzocht door de Hubble Space Telescope. In 2012 werden nog eens negentien van dergelijke nevels ontdekt; deze werden "voorwerpjes" genoemd.

Een ander platform is Zooniverse. Heel veelzijdig, want  hier gaat men op zoek naar verschillende dingen gaande van ruimte-projecten tot biologische projecten, weer-projecten, etc.  Wij beperkten ons tot het vinden van pulsars. Jean-Paul gaf een voorbeeldje. BBC Stargazing Live in 2016 volgde een classificatie-run op zoek naar een nieuwe pulsar. Basis gevevens kwamen van de LOFAR radiotelescoop. Men had  10.145 vrijwilligers die 127.418 classificaties verrichtte waaruit 12.357 objecten geïdentificeerd werden om uiteindelijk 1 nieuwe pulsar op te leveren. Eenzelfde uitzending van BBC Stargazing Live bracht de ploeg in 2017 naar Australië. Daar werkte men met de data van de Skymapper Southern Sky (1.3m telescoop) op het Siding Spring Observatory bij Coonabarabran, Australië. Hier zoekt men naar Planet 9 aan de hand van de bewegingen van Sedna. Men gebruikt de techniek van dubbele fotografische platen, met elk een andere kleurfilter genomen.  

 

We bekeken ook nog de Supernova Hunters en BRAMS, het ons gekende project dat middels radiogolven meteoren detecteert.  Lucas Pellens verschafte meer info over dit gegeven. Eerstehands info, want bij Lucas in de achtertuin is een waarneempunt in het BRAMS-project ondergebracht. Lucas gaf ons inzicht in het vergaren van de data, maar ook het interpreteren en markerend van de gegevens.

Een toffe uiteenzetting die afgesloten werd met enkele beelden die Jean-Paul maakte van de recente supernova in NGC 6946. Beelden werden gemaakt met een C8 f/6.3 Canon D1200 mod. Na wat gezellig nakaarten en de bevestiging dat we volgend jaar op hetzelfde elan verder gaan ontbonden we. Het moet zowat rond 23.00u geweest zijn?

                                                                                                                                    LBe

Verslag van de kijkavond

Op vrijdagavond, 23 juni 2017 hielden we onze laatste kijkavond , in aanloop naar de jaarlijkse  zomerstop. We zaten met een  vijftal mensen gezellig op het terras en onderhielden ons over verschillende onderwerpen tot 21.30u. Tijd om naar de sterrenwacht te trekken en daar de gesprekken voort te zeggen. We hadden het over het verschil tussen asteroïden en planetoïden, over de vorm en specifieke kenmerken van de Melkweg, ons sterrenstelsel. Toen Job, vanuit het archief de planeet Jupiter kon zien trokken we naar de sterrenwacht.  Een drietal wespennesten maakten dat we vroegtijdig moesten afbreken. We zullen, voor de ZON-dag (op zaterdag) een instantie moeten vinden om die venijnige beestjes te verwijderen. Hoedanook, we hebben vanaf het bordes nog even naar het hemelzwerk gekeken en wat sterren kunnen identificeren (was nog niet donker, hé), om daarna huiswaarts te keren. Van kijken weinig terecht gekomen, maar ’t was gezellig!   Fijne vakantie!!

Kwartaalagenda:

Juli  2017.    

Studiebijeenkomst: Zomerstop

Kijkavond:   Zon-dag

Wanneer:    08-07-2017 vanaf 14.00u aan de sterrenwacht

Augustus 2017

Studiebijeenkomst: Zomerstop

Kijkavond:  Perseïden + maanobservatie

Wanneer:   11-08-2017   vanaf  20.00u aan de sterrenwacht

September 2017

Studiebijeenkomst:      08-09-17  Michielshof zaal 202  20.15u.

Onderwerpen :  Sterrenbeelden en geschiedenis door Dirk      

Kijkavond:  Deepsky met Saturnus.

Wanneer: 22-09-2017 vanaf 20.00u  aan de sterrenwacht  + alternatief programma =  Meteoren, meteorieten, asteroïden.

13:49 Gepost door Lambert Beliën | Commentaren (0) |  Facebook | |

18-06-17

Een testje "at home" na de nieuwe uitlijning.

Sterrenwacht Lambert op 17-06-2017, ergens halverwege de ochtend: het eerste resultaat van de nieuwe uitlijning, na ons bezoek aan RACA 5. Even getest of de poolafstelling, de totale uitlijning en het correct volgen goed is. Er werd gekozen voor een opname van de Noord-Amerika nevel, NGC 7000, in de Zwaan. De overzichtfoto is genomen door de 80mm volgkijker en de "diepere" foto geeft een blik op "the wall", doorheen de RC.  Totale belichtingstijd was 84 minuten. De seeing was maar povertjes......

NA-nevel 16-06-17 apo  84m 1600  v2.jpg

NA-nevel 16-06-17 apo  84m 1600 studio the wall topazed.jpg

01:21 Gepost door Lambert Beliën | Commentaren (0) |  Facebook | |

08-06-17

Een beetje rework opnames RACA 5

Na wat gestoei met nieuwe workflows zijn enkele opnames er beter uit gekomen. Hieronder een paar herwerkte opnames van de sessies Lambert. Beelden van Job zijn onderweg! De eerste afbeelding is de Lagune-nevel, opname door de ED80TFC, volgkijker.

De tweede opname is de Trifid-nevel gefotografeerd door de 12 inch Ritchey-Chretien.

De derde opname is de Adelaarsnevel, ook zoals de camera hem zag in het primaire brandpunt van de RC. Duidelijk zichtbaar zijn de "Pillars of Creation", naar de iconische opname van de Hubble Space Telescope. Onze bescheiden bijdrage!

trifid en lagune apo 57 m new flow-001.jpg

Trifid raca 5 rc 56m new flow det extr va.jpg

adelaar new flow.jpg

22:06 Gepost door Lambert Beliën | Commentaren (0) |  Facebook | |

03-06-17

Jaarlijkse uitstap Noorderkroon

Verslag van de jaarlijkse uitstap Noorderkroon 2017.

Onze reisleider Jan Hermans is ook dit jaar weer geslaagd in zijn opzet om ons een uitermate boeiende en leerrijke dag voor te schotelen. Onze jaarlijkse uitstap zou dit jaar minder kilometers op de teller zetten, maar het geheel daarom niet minder boeiend.

Omdat de reisdoelen die Jan bijeensprokkelde relatief kortbij lagen was er ruimte voor méér; als eerste stop deden we Isotopolis aan in Dessel. Isotopolis werpt een verhelderend licht op de complexe materies van ‘radioactiviteit’ en het ‘beheer van radioactief afval’. Het informatiecentrum geeft glasheldere informatie op maat van iedereen die belangstelling heeft voor radioactieve afvalstoffen. Isotopolis is tegelijkertijd wetenschappelijk sterk onderbouwd, bijzonder leerrijk en visueel attractief. Er werd ons gevraagd om zo interactief als mogelijk het geheel te benaderen. Onze gids, waarvan we het allemaal eens zijn dat we een top-gids ter beschikking hadden, leidde ons met een aanstekelijk gemak doorheen materie waarvan sommige mensen dachten dat het voor de leek een onontwarbaar kluwen is. Het was een feest om de glasheldere uitleg en bijhorende experimenten mee te maken.  Vanaf nu weet elk van ons wat alfa-, beta- en gammastraling is en wat er nodig is om ze af te blokken.

We kregen  een  virtueel kijkje achter de muren van een opslagplaats voor radioactief afvalen genoten intens van de nevelkamer  waar onzichtbare stralen zichtbaar gemaakt werden.  Je kan het allemaal beleven tijdens een bezoek aan Isotopolis, hét informatiecentrum over radioactieve afvalstoffen van NIRAS in de Kempense gemeente Dessel. Uniek in België!

Isotopolis speelt open kaart over alle wetenschappelijke en maatschappelijke factoren die met radioactief afval te maken hebben. Je hoeft geen wetenschappelijke bolleboos te zijn! De naam Isotopolis is een samenspel van Oudgriekse woorden: isos, topos en polis. Isotoop verwijst naar radioactieve chemische elementen. Polis was de plaats waar de Grieken samenkwamen om te vergaderen. Samen geeft dat Isotopolis: de plaats waar de burgers geïnformeerd worden over de thematiek van radioactieve afvalstoffen. Isotopolis is een  initiatief van NIRAS en Belgoprocess.

NIRAS, de Nationale Instelling voor Radioactief  Afval en Verrijkte Splijtstoffen, is sinds 1980 door de overheid belast met het beheer – op korte en lange termijn – van al het radioactieve afval dat op Belgisch grondgebied wordt voortgebracht. NIRAS moet op de eerste plaats zorgen voor een maximaal veilig beheer van dit radioactieve afval. Een bijkomende opdracht is het opmaken van een inventaris van alle nucleaire installaties en sites die radioactief afval bevatten, met een kostenraming van de sanering en ontmanteling ervan. NIRAS heeft het statuut van ‘openbare instelling’ en garandeert dat het radioactieve afval wordt beheerd met respect voor de veiligheid van de bevolking en het leefmilieu.

Belgoprocess is een dochtermaatschappij van NIRAS en voert sinds 1984 alle technische verrichtingen uit die noodzakelijk zijn voor de verwerking en tussentijdse opslag van radioactief afval. Belgoprocess ontvangt radioactieve afvalstoffen van kerncentrales, ziekenhuizen, laboratoria, enz. Na een industriële behandeling wordt het afval opgeslagen in afwachting van een eindbestemming. Belgoprocess ontmantelt tevens stilgelegde nucleaire installaties door ze te ‘ontsmetten’ en vervolgens af te breken. Belgoprocess zorgt ervoor dat de radioactieve stoffen zo verwerkt en opgeslagen worden, dat de veiligheid van mens en het milieu gegarandeerd blijft.  We kregen als allerlaatste een vooruitblik op de nieuwe projecten van Belgoprocess. De bovengrondse opslag van nucleair afval dat in speciale monolieten gegoten zal worden, per 900 stuks in een speciale ruimte opgeslagen zal worden, om dan uiteindelijk door meerdere lagen afgedekt zal worden.

Na de uiteenzettingen bracht de bus ons naar taverne  “Dessels hof “ voor een goed verzorgde broodmaaltijd. Eenmaal terug op krachten was het tijd voor deel twee van onze trip, een bezoek aan de Norbertijner abdij in Tongerlo.

Aangekomen aan de abdij werden we opgewacht door de gidsen. Op de binnenkoer kregen we een inleidende omschrijving van het complex. De ommuurde abdijsite van 11 hectaren met grotendeels bewaarde omgrachting is toegankelijk via een eeuwenoude, gekasseide lindedreef aangeplant in 1678. De voornaamste gebouwen uit diverse perioden zijn ingeplant rondom een uitgestrekt, begraasd en in 1989 gerenoveerd binnenplein, eertijds door een muur verdeeld in het 'hof van de abt' en het 'neerhof' met hoeve, washuis, koetshuis, stallingen en woningen voor het personeel.  De omheiningsmuur van het elf hectare grote abdijcomplex en de ervoor liggende omwalling werden opgebouwd tussen 1479 en 1472. Het betreft een bakstenen ringmuur met schietgaten, steunberen, gedichte bogen en geometrische motieven van gesinterde baksteen. We kennen nu ook de betekenis van de “vierschaar”.

Boven de poort bevinden zich laatgotische spitsboognissen met heiligenbeelden. Het gaat om de patrones Maria (de abdij is gewijd aan Onze-Lieve-Vrouw) geflankeerd door de Heilige Barbara en de Heilige Catharina. In de doorgang bevinden zich een tweede geprofileerde korfboog en links rechthoekige muuropeningen, het zogenaamde 'armenvenster' voor broodbedeling aan behoeftigen. Na deze uiteenzetting ging de grote deur van het hoofdgebouw open en mochten we naar het Davinci-museum voor een voorstelling van “ Het laatste Avondmaal”,een schilderij op doek van ruim 8 x 4 meter groot. Het is de meest getrouwe replica van de muurschildering die Leonardo da Vinci tussen 1495 en 1498 maakte in de refter van het Dominicanenklooster te Milaan. De replica wordt toegeschreven aan Andrea Solario, een leerling van da Vinci. In 1545 kocht abt Streyters van Tongerlo het doek ter versiering van de toenmalige abdijkerk. Tijdens de Franse Periode werd het kunstwerk in veiligheid gebracht. Sinds de jaren '60 van de vorige eeuw, en na diverse restauraties, heeft het doek een plaats gekregen in het museumgebouw. Van de pater conservator kregen we een mooie uitleg over het doek. Dat ook paters met hun tijd meegaan is ons niet ontgaan. Jaren geleden was een delegatie van Noorderkroon al eens te gast in het Da Vincimuseum en het viel ons op dat de huidige uitleg de tand des tijds goed doorstaan heeft. Het verhaal was helemaal eigentijds gebracht door dezelfde pater. Een zeer goed verzorgde uitleg en elke gestelde vraag werd vlot beantwoordt.

De volgende etappe bracht ons naar Sas 4, een uniek kruispunt van kanalen. Op het grondgebied van Dessel kruisen de drie kanalen Bocholt-Herentals, Dessel-Schoten en Dessel-Kwaadmechelen, een unicum in Europa.  In het informatiecentrum kregen we eerst een mooie uitleg over het complex en waar Sibelco voor staat. De zandwinning heeft het landschap ingrijpend veranderd en zal  de eerstkomende 40 jaren nog meer de kaarten gaan tekenen.

Er werd er gekozen op dit spectaculaire kanalenkruispunt een uitkijktoren te plaatsen. De Sas 4-Toren is 37 meter hoog en geeft een schitterend uitzicht. Bij helder weer kan je ettelijke kilometers ver zien. De toren telt 216 trappen en is makkelijk te betreden. Hoogtevrees of moeilijk te been? Geen probleem. In het bezoekerscentrum kan je de beelden van het uitzicht bekijken op een TV-scherm. Het geeft je een impressie van wat er bovenop de Sas4-Toren te zien is, maar niets kan tippen aan de realiteit. Dus de 216 treden beklimmen loont zeker en vast de moeite. We stelden vast dat de trap een zeer gemakkelijke trap is, driemaal hoger dag onze sterrenwachttoren, maar veel gemakkelijker te beklimmen.  Terwijl we de toren beklommen werden onze neuzen gestreeld door de aangename geuren van de Pannenkoekenboot die tegenover de toren aangemeerd lag. Deze geuren deden ons op zoek gaan naar de Kleppende Klipper, een eind verderop. Dat zou onze laatste bestemming van de dag zijn. Jan had een nieuwe formule ingepland; onze dag zou eindigen met een avondmaal in de vorm van een buffet (alles in de prijs inbegrepen) in de Kleppende Klipper. Heel ludiek om een maaltijd te nuttigen met het waterniveau op ooghoogte.  Toen iedere deelnemer voldaan was gingen we voor de laatste maal naar de bus die ons gezwind en veilig en wel terug afleverde op het Michielsplein in Achel.  Het was weer een topdag in de analen van Noorderkroon.  Dank aan Jan voor alweer een vlekkeloze organisatie!!!!!  Tot volgend jaar!

                                                                                                                                             LBe

DSC_3851.JPG

DSC_3884-001.JPG

DSC_3870-001.JPG

DSC_3906a.JPG

20:08 Gepost door Lambert Beliën | Commentaren (0) |  Facebook | |

RACA 5 het verslag in woord!

Hemelvaartweekend 2017; RACA 5 gaat door aan de sterrenwacht(en) van OCA te Grapfontaine, Luxemburg-België. Job en Lambert dragen voor de vijfde maal op rij de kleuren van Noorderkroon uit, over de provinciegrenzen heen.

Het werd een hartelijk weerzien rond de middag van 25 mei 2017. Dit jaar waren we niet de eerste, de anderen beginnen het te leren!  Snel de tent opzetten en dan (proberen) tegen een redelijk tempo de kijkers op te stellen.  Omdat we ruim 2u voor de officiële inschrijvingen al op het terrein waren konden we ook ruim op tijd stellen dat onze setup gereed was voor de allereerste nacht.

Het zag er veelbelovend uit. Héél heldere hemel en geen vooruitzicht naar iets anders. Rond de klok van zeven uur lekker aanschuiven bij de BBQ, daarna een paar pintjes en we waren er klaar voor. Het werd een super nacht! heerlijk heldere hemel, relatief donker en, later op de nacht,......een Melkweg die je al snel voor wolken aanzag. Er waren mensen aan boord die gekwalificeerde donkertemeters bij hadden. Een dergelijk toestel noemen we een SQM-meter (Sky Quality Meter). Op het display een ongeziene 21.7!!  Zéér zeldzaam in België. Om een dergelijke kwaliteit te vinden moet je op z'n minst naar Zuid-Frankrijk. Dat waren super omstandigheden en dat vertaalde zich 1 op 1 naar onze resultaten (zie hieronder). Tegen de ochtend snel een beetje slapen om dan tegen 09.30u aan het ontbijt te kunnen.  Dat was onze routine voor de eerste twee dagen.

De derde dag zagen we onweders vanuit Frakrijk naar ons toe komen. w namen geen risico's en demonteerde onze kijkers en borgen ze veilig op in de auto. We hebben de avond en de aanzet van de nacht klein gekregen door biertjes te nuttigen, aangename gesprekken te voeren en lekker relaxed naar het weerlicht aan de horizon te kijken. 

Daags nadien vertrokken we met een heel goed gevoel. Tot RACA 6 in 2017!!!!

18:32 Gepost door Lambert Beliën | Commentaren (0) |  Facebook | |

verslag RACA 5, mei 2017 Grapfontaine-Luxemburg-Be.

20170525_215019-001.jpg

20170526_222120_LLS-001.jpg

20170527_183052-001.jpg

andromeda raca 5  29 m apo topazed.jpg

andromeda raca5 rec.jpg

lagunenevel apo driz 3 3trys.jpg

M8 +M20 finished apo raca 5 57m  1600 final.jpg

M16 RC 44m  crop.jpg

M27 raca 5 rc 49m wh flats cont.jpg

trifid RC drizzle 2x.jpg

trifid en lagune apo 57 m 3th try.jpg

M51 raca 5 apo 70m 1600 final.jpg

DSC_4633a.jpg

DSC_4641a.jpg

18:30 Gepost door Lambert Beliën | Commentaren (0) |  Facebook | |