03-06-17

Jaarlijkse uitstap Noorderkroon

Verslag van de jaarlijkse uitstap Noorderkroon 2017.

Onze reisleider Jan Hermans is ook dit jaar weer geslaagd in zijn opzet om ons een uitermate boeiende en leerrijke dag voor te schotelen. Onze jaarlijkse uitstap zou dit jaar minder kilometers op de teller zetten, maar het geheel daarom niet minder boeiend.

Omdat de reisdoelen die Jan bijeensprokkelde relatief kortbij lagen was er ruimte voor méér; als eerste stop deden we Isotopolis aan in Dessel. Isotopolis werpt een verhelderend licht op de complexe materies van ‘radioactiviteit’ en het ‘beheer van radioactief afval’. Het informatiecentrum geeft glasheldere informatie op maat van iedereen die belangstelling heeft voor radioactieve afvalstoffen. Isotopolis is tegelijkertijd wetenschappelijk sterk onderbouwd, bijzonder leerrijk en visueel attractief. Er werd ons gevraagd om zo interactief als mogelijk het geheel te benaderen. Onze gids, waarvan we het allemaal eens zijn dat we een top-gids ter beschikking hadden, leidde ons met een aanstekelijk gemak doorheen materie waarvan sommige mensen dachten dat het voor de leek een onontwarbaar kluwen is. Het was een feest om de glasheldere uitleg en bijhorende experimenten mee te maken.  Vanaf nu weet elk van ons wat alfa-, beta- en gammastraling is en wat er nodig is om ze af te blokken.

We kregen  een  virtueel kijkje achter de muren van een opslagplaats voor radioactief afvalen genoten intens van de nevelkamer  waar onzichtbare stralen zichtbaar gemaakt werden.  Je kan het allemaal beleven tijdens een bezoek aan Isotopolis, hét informatiecentrum over radioactieve afvalstoffen van NIRAS in de Kempense gemeente Dessel. Uniek in België!

Isotopolis speelt open kaart over alle wetenschappelijke en maatschappelijke factoren die met radioactief afval te maken hebben. Je hoeft geen wetenschappelijke bolleboos te zijn! De naam Isotopolis is een samenspel van Oudgriekse woorden: isos, topos en polis. Isotoop verwijst naar radioactieve chemische elementen. Polis was de plaats waar de Grieken samenkwamen om te vergaderen. Samen geeft dat Isotopolis: de plaats waar de burgers geïnformeerd worden over de thematiek van radioactieve afvalstoffen. Isotopolis is een  initiatief van NIRAS en Belgoprocess.

NIRAS, de Nationale Instelling voor Radioactief  Afval en Verrijkte Splijtstoffen, is sinds 1980 door de overheid belast met het beheer – op korte en lange termijn – van al het radioactieve afval dat op Belgisch grondgebied wordt voortgebracht. NIRAS moet op de eerste plaats zorgen voor een maximaal veilig beheer van dit radioactieve afval. Een bijkomende opdracht is het opmaken van een inventaris van alle nucleaire installaties en sites die radioactief afval bevatten, met een kostenraming van de sanering en ontmanteling ervan. NIRAS heeft het statuut van ‘openbare instelling’ en garandeert dat het radioactieve afval wordt beheerd met respect voor de veiligheid van de bevolking en het leefmilieu.

Belgoprocess is een dochtermaatschappij van NIRAS en voert sinds 1984 alle technische verrichtingen uit die noodzakelijk zijn voor de verwerking en tussentijdse opslag van radioactief afval. Belgoprocess ontvangt radioactieve afvalstoffen van kerncentrales, ziekenhuizen, laboratoria, enz. Na een industriële behandeling wordt het afval opgeslagen in afwachting van een eindbestemming. Belgoprocess ontmantelt tevens stilgelegde nucleaire installaties door ze te ‘ontsmetten’ en vervolgens af te breken. Belgoprocess zorgt ervoor dat de radioactieve stoffen zo verwerkt en opgeslagen worden, dat de veiligheid van mens en het milieu gegarandeerd blijft.  We kregen als allerlaatste een vooruitblik op de nieuwe projecten van Belgoprocess. De bovengrondse opslag van nucleair afval dat in speciale monolieten gegoten zal worden, per 900 stuks in een speciale ruimte opgeslagen zal worden, om dan uiteindelijk door meerdere lagen afgedekt zal worden.

Na de uiteenzettingen bracht de bus ons naar taverne  “Dessels hof “ voor een goed verzorgde broodmaaltijd. Eenmaal terug op krachten was het tijd voor deel twee van onze trip, een bezoek aan de Norbertijner abdij in Tongerlo.

Aangekomen aan de abdij werden we opgewacht door de gidsen. Op de binnenkoer kregen we een inleidende omschrijving van het complex. De ommuurde abdijsite van 11 hectaren met grotendeels bewaarde omgrachting is toegankelijk via een eeuwenoude, gekasseide lindedreef aangeplant in 1678. De voornaamste gebouwen uit diverse perioden zijn ingeplant rondom een uitgestrekt, begraasd en in 1989 gerenoveerd binnenplein, eertijds door een muur verdeeld in het 'hof van de abt' en het 'neerhof' met hoeve, washuis, koetshuis, stallingen en woningen voor het personeel.  De omheiningsmuur van het elf hectare grote abdijcomplex en de ervoor liggende omwalling werden opgebouwd tussen 1479 en 1472. Het betreft een bakstenen ringmuur met schietgaten, steunberen, gedichte bogen en geometrische motieven van gesinterde baksteen. We kennen nu ook de betekenis van de “vierschaar”.

Boven de poort bevinden zich laatgotische spitsboognissen met heiligenbeelden. Het gaat om de patrones Maria (de abdij is gewijd aan Onze-Lieve-Vrouw) geflankeerd door de Heilige Barbara en de Heilige Catharina. In de doorgang bevinden zich een tweede geprofileerde korfboog en links rechthoekige muuropeningen, het zogenaamde 'armenvenster' voor broodbedeling aan behoeftigen. Na deze uiteenzetting ging de grote deur van het hoofdgebouw open en mochten we naar het Davinci-museum voor een voorstelling van “ Het laatste Avondmaal”,een schilderij op doek van ruim 8 x 4 meter groot. Het is de meest getrouwe replica van de muurschildering die Leonardo da Vinci tussen 1495 en 1498 maakte in de refter van het Dominicanenklooster te Milaan. De replica wordt toegeschreven aan Andrea Solario, een leerling van da Vinci. In 1545 kocht abt Streyters van Tongerlo het doek ter versiering van de toenmalige abdijkerk. Tijdens de Franse Periode werd het kunstwerk in veiligheid gebracht. Sinds de jaren '60 van de vorige eeuw, en na diverse restauraties, heeft het doek een plaats gekregen in het museumgebouw. Van de pater conservator kregen we een mooie uitleg over het doek. Dat ook paters met hun tijd meegaan is ons niet ontgaan. Jaren geleden was een delegatie van Noorderkroon al eens te gast in het Da Vincimuseum en het viel ons op dat de huidige uitleg de tand des tijds goed doorstaan heeft. Het verhaal was helemaal eigentijds gebracht door dezelfde pater. Een zeer goed verzorgde uitleg en elke gestelde vraag werd vlot beantwoordt.

De volgende etappe bracht ons naar Sas 4, een uniek kruispunt van kanalen. Op het grondgebied van Dessel kruisen de drie kanalen Bocholt-Herentals, Dessel-Schoten en Dessel-Kwaadmechelen, een unicum in Europa.  In het informatiecentrum kregen we eerst een mooie uitleg over het complex en waar Sibelco voor staat. De zandwinning heeft het landschap ingrijpend veranderd en zal  de eerstkomende 40 jaren nog meer de kaarten gaan tekenen.

Er werd er gekozen op dit spectaculaire kanalenkruispunt een uitkijktoren te plaatsen. De Sas 4-Toren is 37 meter hoog en geeft een schitterend uitzicht. Bij helder weer kan je ettelijke kilometers ver zien. De toren telt 216 trappen en is makkelijk te betreden. Hoogtevrees of moeilijk te been? Geen probleem. In het bezoekerscentrum kan je de beelden van het uitzicht bekijken op een TV-scherm. Het geeft je een impressie van wat er bovenop de Sas4-Toren te zien is, maar niets kan tippen aan de realiteit. Dus de 216 treden beklimmen loont zeker en vast de moeite. We stelden vast dat de trap een zeer gemakkelijke trap is, driemaal hoger dag onze sterrenwachttoren, maar veel gemakkelijker te beklimmen.  Terwijl we de toren beklommen werden onze neuzen gestreeld door de aangename geuren van de Pannenkoekenboot die tegenover de toren aangemeerd lag. Deze geuren deden ons op zoek gaan naar de Kleppende Klipper, een eind verderop. Dat zou onze laatste bestemming van de dag zijn. Jan had een nieuwe formule ingepland; onze dag zou eindigen met een avondmaal in de vorm van een buffet (alles in de prijs inbegrepen) in de Kleppende Klipper. Heel ludiek om een maaltijd te nuttigen met het waterniveau op ooghoogte.  Toen iedere deelnemer voldaan was gingen we voor de laatste maal naar de bus die ons gezwind en veilig en wel terug afleverde op het Michielsplein in Achel.  Het was weer een topdag in de analen van Noorderkroon.  Dank aan Jan voor alweer een vlekkeloze organisatie!!!!!  Tot volgend jaar!

                                                                                                                                             LBe

DSC_3851.JPG

DSC_3884-001.JPG

DSC_3870-001.JPG

DSC_3906a.JPG

20:08 Gepost door Lambert Beliën | Commentaren (0) |  Facebook | |

De commentaren zijn gesloten.