20-08-16

Zomerstop is bijna voorbij!

Onze zomerstop 2016 is bijna ten einde. In september vliegen we er weer terug in. Ondertussen verwacht het secretariaat verslagen van de ZON-dag, van de Perseïden en eventueel losse verslagen van zomerse activiteiten van de Noorderkroners.

Onderstaande beelden zijn het resultaat van zomerse activiteiten van onze secretaris. Heb jij ook beelden of verslagen, stuur ze ons toe en ze worden op deze blog gepost.

Andromeda 1u crop core.jpg

Een blik in het centrum van de Andromedanevel. Opname van totaal 1u belichting door de AT12RC.

Pillars of creation RC 37m cropped.jpg

Pillars of Creation; M16 door de AT12RC. Totale belichting 37 m  (door de wolken)

M13 353 cropped.jpg

M13 Hercules  AT12RC

M27 raw 22m 1600 iso cropped.jpg

M27 Halternevel 22m  AT12RC

Sluier raw w color 1u 1600 w darks ext horizontaal ontr.jpg

Sluiernevel, totaal 1u belichting. AT12RC

NGC 891 cover.jpg

NGC 891, 1u totale belichting AT12RC.

Startrails Perseiden 2016 Ardennen dark.jpg

Dé Perseïden-nacht 13-08-2016. Opname van 00.00u tot 04.30u Nikon D750 op statief , elke opname 25s belicht op iso 1600.

M45a.jpg

Spelen met reflecties (Tau 20). Opname is een deel van de Pleiaden. AT12RC

Omeganevel met masterdarkkopie.jpg

M17, Omeganevel, vantussen de boomtoppen geplukt!

DSC_8306.jpg

Elke sessie begint met een scherpstelling op de referentie-ster, in dit geval Altair. Een negatief geeft een scherper beeld van de behaalde scherpte.

M76 47m  mt darks.jpg

M76, resultaat van 47m totaal belichting. Laatse opnames zaten al in de schemering.

 

13:28 Gepost door Lambert Beliën | Commentaren (0) |  Facebook | |

Verslag/uitnodiging Augustus 2016

                   Perseïden 2016.

Dit jaar zal het maximum van de Perseïden te zien zijn op vrijdag, 12 augustus 2016, rond 19.00u. Dit is nog steeds in het volle daglicht. Het hoogste punt dat de radiant zal bereiken (84°) zal om 07.30u zijn. Onder de meest ideale omstandigheden kan je tot 85 meteoren per uur tellen. De meteoren zijn helder en snel en vaak zorgen ze voor een nalichtend spoor.

Meest storende factor, dit jaar, zal een voor 70% verlichtte maan zijn. Heel relatief want ze heeft haar ondergang om 01.35u, wat wil zeggen dat de maan voor ons gezien eigenlijk al achter de bomen zit van het moment het goed donker wordt!  Hoedanook, voordat de maan onder de horizon gezakt is zullen we het zonder de lichtzwakke meteoren moeten doen!

Je zal in de uitnodiging zien dat we kozen voor een waarneming op zaterdag, ipv vrijdag. Dit heeft alles te maken met die stand van de maan. Het heeft weinig zin om te kijken als de maan anders staan dan hierboven beschreven.

Een andere tip die al aangehaald is in de uitnodiging: breng heel zeker een goede anti-muggen-spray of roller mee!  Het zal geen overbodige luxe zijn!

Succes met de waarnemingen!

Heb je een verslag(-je) van een zomerse astronomische uitstap of waarneming tijdens je vakantie? Deel het met ons tijdens de eerstkomende meeting!

12:44 Gepost door Lambert Beliën | Commentaren (0) |  Facebook | |

Verslagen Juli 2016

               

Verslag van de 11e verbroedering Noorderkroon/Aquila

Vrijdag, 3 juni 2016 en we zitten als gast bij Aquila voor onze 11e verbroedering. De parking bij Lucas Pellens was afgeladen vol en dan wil zeggen dat ook de grote tafel helemaal volzet was. De voorzitter van Aquila, Rudi Van Bommel, heette ons allen welkom en we vlogen er meteen in met een lezing van Bart Buelens met als titel:

                                        Astrostatistiek als hobby.

 Tijdens de inleiding van Bart Buelens vernamen we dat Bart zijn werk (statistieken) en hobby gecombineerd heeft. Zijn verhaal is het toepassen van statistieken in de sterrenkunde. De eerste beelden die we te zien kregen waren opnames van komeet Catalina. Zijn bron, het internet. Zijn werkwijze: verzamelen van internetgegevens  en die dan via software combineren om een baan te kunnen visualiseren. Voor het combineren van de beelden gebruikt Bart het platform Astrometry.net, ons niet onbekend. Beelden die je daar een dergelijk platform upload worden volledig geanalyseerd en voorzien van data. Voor het project Catalina joeg Bart 1500 beelden door Astrometry.net en de uitkomst was een gevisualiseerde baan. Een ander voorbeeld gaf de baan van komeet Holmes, helemaal door het sterrenbeeld Perseus.

Wat voor kometen kan, kan ook voor meteoren en dat werd geijkt op de gegevens van BRAMS, dé referentie voor radiowaarnemingen van meteoren. Elk station geeft dagelijks een upload van 900 Mb data door aan BIRA. Op hun website kan je alle data van de afgelopen zes maanden consulteren. De data die je kan opvragen kan en mag je gebruiken voor eigen analyses en tellingen.

Ook op sterrenstelsels wordt de statistiek losgelaten. We meten roodverschuiving als afstandsmaat en proberen daar de structuur uit af te leiden. Idem voor spectroscopie. VIPERS (Vimos Public Extragalactic Redshift Survey)  werkt met data van 50.000 stelsels en toont aan dat de roodverschuiving hoger is dan aangenomen. Dat geeft meteen een andere blik op het universum.

Een andere groep die met statistieken werken noemt COIN  -Cosmostatistics Iniatiative. Coin is een groep professionals, aangevuld met amateurs. Zij werken met digitale gegevens, grote data centers en hebben als doel een open cultuur te realiseren door gebruik te maken van open data, open source en open access.  Onder hun vleugels lopen tal van projecten gelieerd aan  ISI Astrostatistics Committee, AAS Working Group in Astroinformatics and Astrostatistics – om er maar een paar te noemen.

Statistieken op bolhopen rond een sterrenstelsel leidde ons tot het vergelijk van “bolhopen rond een sterrenstelsel – criminaliteit”, om vandaar uit naar de exoplaneten door te stoten. Statistiek die zich bezig houdt met het filteren en voorspellen van leefbare zones rond een ster. Welke exoplaneten kunnen statistisch in aanmerking komen voor leven? Dat dit een heel actueel gebeuren is wordt duidelijk als je weet dat we op 10 mei 2016 en niet minder dan 1284 nieuwe exoplaneten bij hebben gekregen!

Bart sloot zijn verhaal af met een oproep naar mensen die het “statische” wel zien zitten en willen meewerken aan dit gegeven.  De voorzitter van Aquila dankte de spreker en overhandigde hem de traditionele fles wijn!

Tijdens de pauze mochten we meevieren met de verjaardag van Peter D’Joos. Lekkere koffie en plenty Limburgse vlaai! Lucas Pellens is in de archieven bezig geweest en overhandigde een mapje van het eerste lustrum van Noorderkroon! Dan begin je te beseffen dat we allemaal al enkele jaartjes ouder geworden zijn! Na de pauze nam Dirk, voorzitter Noorderkroon het woord en liet de aanwezigen weten dat  geplande spreker Job Beeren andere dringende  verplichtingen had en dat Lambert Beliën de lezing voor zijn rekening zou nemen. Titel van de uiteenzetting? Ongewijzigd:

                De bouw van mijn sterrenwacht.

 De presentatie werd geopend met een sfeerbeeld van een nachtelijke uitstap in het veld, compleet met een volledige setup. Een korte bespreking van hetgeen voorafgaat  zoals auto laden, opstellen, afstellen, waarnemen, afbouwen, autoladen en terug naar huis, om de auto nog eens te lossen, gaf al aan in welke richting het zou gaan: hoogste tijd om een eigen sterrenwacht te bouwen en de verloren tijd uit te schakelen.

Het verhaal begon eerst met de vaststelling; ja, ik ga er eentje bouwen! Tweede stap was het oriënteren, wat is er voorhanden en wat wil ik? Vrij snel werden deze vragen beantwoordt en kon de getekende bestelbon de deur uit. Er was vrij snel respons van de fabrikant uit Polen: “Hallo, dank voor je bestelling en betaling, maar we kunnen geen ScopeDome V2.5 Fully Automated mét deur meer leveren. Er is enkele nog de nieuwe V3”. Voor alle duidelijkheid. De koepel die gekozen werd was een 3 meter, volledig geautomatiseerde, ScopeDome  en V2.5 was de versie van de 3 meter koepel mét deur. De nieuwere versie, waar op dat moment nog geen sprake van was (nog niet gereleased op de markten) werd aangeboden als alternatief, want Lambert stond er op dat er een deur zou zijn in zijn toekomstige sterrenwacht (lijkt me niet meer dan logisch).

Dank zij de bemiddeling van tussenpersoon Astromarket-Nieuwpoort (die middels dit order als hoofdverdeler erkend werd) kregen we klaar dat mijn order omgevormd zou worden naar de versie V3 – fully automated. De fabrikant mailde de nieuwe gebruikershandleiding en een stortvloed aan additionele informatie. Ik wist dus al vrij snel welke de verschillen waren tussen de V2.5 en de V.3. Bij aankomst van de koepel werden de vermoedens bevestigd. Méér componenten, meer degelijkheid, meer constructiestappen en wat heel voornaam was; veel betere aandrijvingen, want allemaal tandwielen in plaats van drukrollen.

Het gepresenteerde verhaal ging van A tot Z, dus een gedetailleerd verslag van de grondwerken en de constructie van de centrale zuil kwamen ook aan bod. Het assembleren van de koepel werd stap voor stap toegelicht, middels overzichts- en  detailbeelden. Het hoofdstuk “Interne elektronica” werd besproken en hier werd gretig op ingepikt. Men was verbaasd over een loopring (tandwiel) van 2,495m diameter, welke constant onder spanning staat. Dit en de combinatie Polyester maakte dat er een kleine discussie op gang kwam. Om één en ander kort te sluiten; een ScopeDome is niet van Polyester, maar puur glasvezel, dus brandveilig!

Als laatste stap in het beeldverhaal kwam de volledige automatisatie aan bod. Een stap die nog gefinaliseerd moet worden, maar uitgesteld wordt vanwege het gevaar dat je dan heel snel afzakt naar een robot-sterrenwacht, waar zelf niet meer in gewerkt wordt. Een laatste stap die zeer zeker gezet zal gaan worden, maar voorlopig nog niet……

Voorzitter Aquila dankte Lambert voor zijn uiteenzetting en ook hier weer de traditionele fles wijn. Onze voorzitter, op zijn beurt, had ook nog een fles wijn veil voor Bart Beulens, spreker voor het Aquila-gedeelte van de avond. Voorzitter Rudi Van Bommel vroeg al meteen of we volgende jaar onze 12e verbroedering laten doorgaan? Hier hebben we absoluut geen nee tegen gezegd. De  nabesprekingen tot middernacht waren de bevestiging van hetgeen iedere aanwezige al wist: het was weer een top-editie! Op naar volgend jaar.

                                                                                                                      Lambert

 

                          Verslag van de kijkavond

 17 Juni 2016,  nog een paar dagen te gaan en we genieten de langste dag van het jaar. Da’s dus putje zomer! De weersomstandigheden gaven iets heel anders aan; water, water en nog eens water. Zo ook op de laatste reguliere kijkavond, voor de zomerstop (let op: er komt nog een ZON-dag!).  Veelvuldige regen, zware bewolking en dies meer, maakten dat de aanwezigen onderdak vonden in het lokaal onder de sterrenwacht. We bespraken diverse dingen, zoals onze kringwerking, wanneer is de donkerste nacht van het jaar en waar je dan het best bent. Het idee om eens bij Job op bezoek te gaan om naar zijn sterrenwacht te kijken werd volmondig geaccepteerd. Een verregende kijkavond, maar geen verloren tijd! Zoveel is zeker! Tot de ZON-dag (zie uitnodiging)!

 

Fijne vakantie aan allen!!!!!

12:42 Gepost door Lambert Beliën | Commentaren (0) |  Facebook | |

Verslagen Juni 2016

 

Open agenda juni 2016:

Een rondje open agenda leverde volgende vragen op:

 Jo: Mercurius-overgang: hoe zit het met de warmteontwikkeling tijdens een zonneprojectie?

Jan: Waar komt de 7-dagen-week vandaan?

Jan: Waarom valt een  tol niet om terwijl hij draait?

Dirk: NASA werkt aan een voortstuwingssysteem welke de reis aarde-Mars op 30 minuten kan voltooien?

 Tijdens de Mercurius-overgang hebben de aanwezige Noorderkroners heel intensief gebruik gemaakt van de kringkijker. Eén van de dingen die ze deden was een zonneprojectie. We weten dat de stralen in een optisch systeem gebundeld en naar een brandpunt geleid worden. Hoe korter je bij het brandpunt komt, hoe hoger de temperatuur zal worden. In het brandpunt is de temperatuur het hoogst. De opening van het systeem  en de lichtsterkte zal uiteindelijk bepalen hoe hoog die temperatuur oploopt.  We weten dat het gevaarlijk is en dat oculairs zomaar kapot springen door de gecumuleerde hitte. Het is natuurlijk afhankelijk van welke types oculairen je gebruik. Heb je oculairs met lucht-gescheiden lenzen heb je minder kans op  optische breuken, werk je met bvb een Huygens-oculair, dan heb je het zitten. Dat zal in “no time” kapot springen, want gelijmde lensjes. Best werken met een zonnefilter op de dauwkap of werken met een Herschell-prisma. Dat is super-veilig!

 Zeven dagen in een week; we zijn dat allemaal gewoon en stellen ons daar weinig vragen bij. Maar, waar komt dat vandaan? Jan wist dat het gemakkelijker zou zijn als je een andere dagverdeling zou hanteren. De uitleg die we aan deze vraag gaven: De Babyloniërs voerden als een van de eersten zo’n 4000 jaar geleden een kalender in met jaren, maanden, weken en dagen. Onze zevendaagse week is waarschijnlijk op die tijdsindeling gebaseerd. De Babyloniërs kenden zeven hemellichamen: zon, maan, Mars, Jupiter, Venus, Mercurius en Saturnus. De Joden baseerden hierop wellicht de zevendaagse week, waarvan sprake is in Genesis. Op de zevende dag rustte God uit nadat hij de hemel en aarde geschapen had, en daarom is de zevende dag een heilige en vrije dag. De zevendaagse week kwam naar Europa toen het Romeinse Rijk in de 4e eeuw het christendom erkende. Wel kenden de Grieken en Romeinen de Babylonische planeetweek toen al. Er bestonden ook andere tijdsindelingen: de Franse republikeinse kalender had 12 maanden met elk drie ‘decaden’ van 10 dagen plus vijf à zes feestdagen rond de jaarwisseling. Die kalender hield echter niet lang stand.

 De vraag van de “vallende” tol monde uit in redelijk wat denkwerk. Jan sprak van een tol, maar later bleek dat hetgeen met een tol gebeurd ook van toepassing is op draaiende objecten in het heelal.  Van de draaiende objecten kennen we de term precessie. Precessie is de beweging die de draai-as van een roterend voorwerp maakt onder invloed van een uitwendige kracht. Zonder zo'n uitwendige kracht wijst de as steeds in dezelfde richting. Het eenvoudigste voorbeeld van precessie kan men zien aan een draaiende draaitol. Als de tol niet precies rechtop staat, zal de zwaartekracht proberen om de rotatie-as 'om te laten vallen'. Dat gebeurt echter niet: in plaats daarvan draait de rotatie-as rond om de verticaal.  Het gaat nog verder: er is ook een andere beweging. Jan wist dat als we een stukje van de “achterkant” van de maan kunnen zien dat dank zij de nutatie is. Deze beweging lijkt op de beweging van de precessie, maar daarbij is de oorzaak een externe kracht.

 Dirk had gelezen op de site www.scientias.nl dat NASA werkt aan een voorstuwingssysteem dat de reis Aarde-Mars zou reduceren naar 30 minuten. We hebben het artikel besproken; het gaat over zeilen en lasers. Vanuit een baan om de aarde vuren lasers gericht pulsen van laserlicht naar een zeil dat eenmaal opgevangen het vaartuig zal versnellen. Het artikel beschrijft hoe een “aangeschoten” zeil zal versnellen en dank zij het feit dat er geen weerstand is, er een steeds toenemende versnelling zal optreden. Wij stellen ons vragen over de dispersie van een laserstraal en of de aangekomen energie wel daadwerkelijk zoveel invloed kan hebben om het vaartuig te versnellen tot eer derde van de lichtsnelheid?

Verslag van de vergadering

Omdat Tony wegens het overlijden van zijn moeder te weinig tijd had om zijn presentatie van de zonsverduistering voor te bereiden hebben Job en Lambert een beeldverslag gebracht van hun vierdaagse expeditie naar het jaarlijks terug kerende RACA. In een korte PowerPointpresentatie keken we even mee met beide Noorderkroners die in Grapfontaine al sinds jaar en dag kind aan huis zijn.

                                                   Verslag van RACA 4

De presentatie begon eerst met een voorstelling van wat OCA (Observatoire Centre Ardenne) is. Wie zijn ze en hoe werken ze? Niet de eerste keer dat we OCA in de Noorderkroon-spotlight zetten, maar omdat we in de persoon van Harry een nieuweling in ons midden hadden, gaf de secretaris een korte voorstelling van OCA en RACA.  Na het bespreken van de bestaande infrastructuur, een kort overzicht van hetgeen OCA te bieden heeft, waren we vertrokken met de beelden.  Onderstaand verslag is een weergave van de bezigheden  beide Noorderkroners en geeft dus een representatief beeld van hetgeen tijdens de bijeenkomst gepresenteerd werd.

 Tijdens het Hemelvaart-weekend trokken Job en Lambert voor de 4e keer op rij naar Grapfontaine, Luxemburg. De weerberichten, een week eerder, hadden een heel pessimistisch karakter. Naarmate de vertrekdatum naderde gingen de voorspellingen overstag; het zou een top-weekend worden.

 Onder een stralende zon arriveerden beide Noorderkroners bij OCA (Observatoire Centre Ardenne) en werden ze begroet door de organisatoren van RACA. Op onze vraag of onze “eigen stek” gereserveerd was, vroeg men ons even mee te gaan om te kijken. Men had warempel onze zone omgedoopt tot “ restricted VIP-space”. Wat een (welverdiende) luxe! Meteen de auto opgereden en de hele boel opgebouwd. Nog voor de andere deelnemers aankwamen was Noorderkroon al helemaal gesetteld; tenten stonden recht en kijkers waren al opgesteld – laat het eerste biertje maar komen!

Tegen het invallen van de duisternis hadden we al in de gaten dat deze editie van RACA iets bijzonders zou gaan worden. Het was kraakhelder en de kijkers (en waarnemers) draaiden overuren. Tegen de ochtend snel een paar uurtjes slaap vatten, snel ontbijten en dan weer de volledige focus op de tweede nacht. Tussendoor netwerken, pintjes drinken, kijkers bijwerken, programma’s bijwerken, data verwerken, weer een pintje, een lezing volgen, weer gaan eten ( elke dag BBQ en belegde broodjes!) en hup…….weer de nacht in. 

Nacht twee werd een memorabele nacht! Nog helderder dan de eerste nacht, een festijn. De belichtingsets werden langer en riskanter. We hebben grenzen verlegd, zoveel is duidelijk!  Er is nog zoveel te vertellen over een vierdaagse RACA, maar eigenlijk zou je het zelf moeten meemaken.  Het zelf meemaken is “ a piece of cake”. Je hoeft maar gewoon in te schrijven en te gaan, zo simpel is dat. Ter plaatse kan je werken met je eigen kijker, maar je kan ook door de grote kijkers van OCA waarnemen. Ze hebben een 60 cm Planewave, een 30 cm MPT, een C9.25,…. en heel joviale mensen die je in alle talen helpen en te woord staan.

Na de presentatie van de secretaris was het de beurt aan Job om enkele beelden te presenteren. Sfeerbeelden van nachtelijke kijkers in actie, maar ook een schitterend mooie opname van de Irisnevel en toffe wide-fields. Omdat data verwerken eenmaal serieus wat tijd vraagt hebben Job en Lambert beloofd om de afgewerkte resultaten van het astro-gedeelte op een later tijdstip te presenteren. De avond werd afgesloten met een open vraag:

 Misschien er eens over nadenken om volgend jaar mee te gaan en aldus de Noorderkroon-delegatie te versterken?  Noteer dan even in je agenda: 25 tot 28 mei 2017 = RACA 5.

                                                                                                                      Lambert

Verslag kijkavond van 6 mei

Om 19.30 u. was ik al aan de toren, dus nog rustig even de tijd om enkele aanpassingen te doen aan de zonnefilter voor de kringkijker. Rond 21.30 u., het was nog niet helemaal donker, kwamen Jo en Jan binnen. Even later kwam ook Franky binnen. Dan werd de koepel open gedaan en de kijker op Jupiter gericht. Jupiter werd bekeken met verschillende vergrotingen om de kleurbanden goed te bekijken. We gingen ook regelmatig even buiten kijken. Alhoewel Jupiter duidelijk zichtbaar was,  waren er door de hoge sluierbewolking toch niet veel sterren zichtbaar. Plots zagen we aan de noordelijke horizon vlak boven de bomen een vreemd flikkerend licht, dat regelmatig even verdween, maar toch lang op de zelfde plaats bleef hangen. Een vliegtuig of een helikopter konden het niet zijn, die blijven niet zo lang op dezelfde plaats hangen. Maar wat dan wel? een UFO? Dan werd het vreemde licht bekeken met de verrekijker. Er waren nu verschillende kleuren te zien, afwisselend rood, blauw, geel en groen. Jupiter werd volledig vergeten… Dan is er nog een mogelijkheid: In Valkenswaard, net over de grens, even voorbij de manége is er een vliegerhappening bezig, met vliegers aan een touwtje, of voor sommige grote modellen zelfs aan een stalen kabel. Waarschijnlijk was één van de grotere modellen in het donker opgelaten, voorzien van flikkerlichtjes. Om hier zeker van te zijn werd de koepel gedraaid en de kijker  op het vreemde licht gericht. Door de kijker zijn duidelijk de verschillende rijen lichtjes aan de vlieger te zien. Dus toch geen echte UFO, spijtig. Ondertussen was er bewolking komen opzetten, was Jupiter niet meer zichtbaar en sloten we de kijkavond af.                                                                                                                                       Dirk

Verslag Mercuriusovergang van 9 mei.

Om 12.4O u. kwam ik aan bij de toren. Vlug werd de koepel opengezet en de kijker met zonnefilter op de zon gericht. Ondertussen was jo bezig om zijn H-Alfa kijker onder aan de toren op te stellen en was Jan ook aangekomen. Ik had nog even tijd om mijn eigen Newton kijker met zonnefilter op te stellen. Om 13.12 u. het moment van eerste contact was iedereen klaar om dit schouwspel te bewonderen. Omdat we met drie verschillende toestellen bezig waren viel het op dat de plaats waarlangs Mercurius voor de zon schoof, niet voor iedere kijker dezelfde was. Voor de H-Alfa kijker van Jo was dat op positie '3' uur, voor mijn Newtonkijker was dat aan dezelfde kant maar dan lager en door de kijker op de toren vond de eerste aanraking plaats op de positie van “7” uur. Al snel werd duidelijk dat de positie met de kringkijker kon verplaatst worden door het zenitprisma te verdraaien.

Met de kringkijker werd ook een projectie gedaan op het projectiescherm uit het archieflokaal. Dit leverde een mooi en duidelijk beeld op van ruim 60 cm. Doorsnede. Door gebruik te maken van een kleurenfilter kregen we nog meer contrast in het beeld. Een interessante projectie die we ook kunnen doen bij een zonne-kijkdag. Er waren slechts twee kleine groepjes zonnevlekken te zien. Paul bracht ook even een bezoek met echtgenote om van het spektakel te genieten.

De rest van de namiddag hebben we gebruikt om beurtelings het schouwspel te bekijken door de verschillende kijkers, de vergrendeling van de koepel aan de westkant te verbeteren, te onderzoeken of er iets kan verbeteren aan de schokdempers bij de mast en om de sterrenwacht een grondige poetsbeurt te geven.

Rond 16.30 u. begon de hemel dicht te trekken, en werd het tijd om de hele installatie op te ruimen en de koepel terug te sluiten.                                                                                                                                  Dirk

12:36 Gepost door Lambert Beliën | Commentaren (0) |  Facebook | |