25-02-15

Nog één keertje Lovejoy

Onderstaande foto is gemaakt in het primaire brandpunt van de AT12RC. Er werd 1 uur en 6 minuten belicht op de chip van een Nikon D750. De grote wolk is de coma van komeet C/2014 Q2 Lovejoy en als je de foto bekijkt kan je aan het "lijntje" binnen de coma de beweging (verplaatsing) van de kern zien, afgezet tegen de sterren.  Met andere woorden; je "ziet" de verplaatsing van de komeet op de foto!    LBe

 

 

Lovejoy RC 1u6m green.jpg

19:28 Gepost door Lambert Beliën | Commentaren (0) |  Facebook | |

Onze sterrenwacht "at night"

Een single-shot-opname van onze sterrenwacht tijdens de kijkavond van februari 2015. Camera: Nikon D750 met AF-S Nikkor 14-24mm. f/2.8 -  25s  - ISO 800. LBe

 

DSC_3780a.jpg

19:26 Gepost door Lambert Beliën | Commentaren (0) |  Facebook | |

Stersporen boven de sterrenwacht.

Onderstaande foto werd gemaakt tijdens onze laatste kijkavond. De Nikon van onze secretaris  maakte 400 opnames die, na verwerking, het onderstaande resultaat lieten zien!

sterrenwacht startrail picture less red.jpg

19:16 Gepost door Lambert Beliën | Commentaren (0) |  Facebook | |

Verslagen bijeenkomst Februari 2015

~      Administrativa

 

1.       Sterrenwacht: werken on hold wegens slecht weer. Opmerking betreffende het aanpassen van de schokabsorberende dempers (bevestigingsbouten maken rechtstreeks contact met de zuil): kunnen we zelf aanpassen en zal zeker een verbetering zijn.

2.       Theo bedankte de kring in haar ondersteuning aan zijn bezoek aan de school van Bocholt. Theo’s sterrenkundige uiteenzetting was méér dan geslaagd en is nu ook al gevraagd in de school van Grote Brogel. Noorderkroon ’s voetafdruk wordt groter en groter! Dank en hulde aan Theo voor dit initiatief.

3.       Jan gaf details mee betreffende de jaarlijkse uitstap 2015. Zie hieronder.

4.       Onze secretaris krijgt, daags na de bijeenkomst, bezoek van een delegatie van Cercle Astronomique Mosan (sterrenwacht Copernic Dinant). Doel van het bezoek is het bezichtigen van de ScopeDome V3 om uiteindelijk zelf een dome aan te schaffen.

 

 

Informatie over de jaarlijkse uitstap.

 

De jaarlijkse uitstap van de Noorderkroon is gepland op zaterdag 25 april 2015.  Zoals ieder jaar zal het ook dit jaar opnieuw de moeite zijn, want er staat weer een erg interessant programma op de agenda. Zo zijn er al de nodige afspraken gemaakt voor een bezoek aan de grootste koudwatergeiser ter wereld in Duitland.

De brug van Remagen - die op het einde van WO-2 een cruciale rol speelde bij de bevrijding - staat op de lijst en natuurlijk zal Effelsberg, met één van de grootste beweegbare radioteleskopen ter wereld niet ontbreken.

 

Iedereen mag binnenkort een officiële uitnodiging verwachten, maar we bevelen u aan om 25 april 2015 alvast te reserveren in uw agenda.

 

 

Verslag van de bijeenkomst 23 Januari 2015.

 

Open agenda:

 

We noteren volgende vragen:

1.       Jan: Hoe heet is een zwart gat?

2.       Jan: Welke kracht veroorzaakt de precessie?

3.       Theo: méér ideeën voor zijn schoolbezoeken?

4.       Fons: wat zijn wormgaten?

5.       Jo: 20 maart 2015 Zonsverduistering. Activiteit van maken?

6.       Dirk: Banen rond de zon, liggen die vast in de ruimte?

7.       Lambert: verzekering voor onze kring.

 

Verzekering: Omdat we een paar experts in ons midden hadden vroegen we de moderator om meteen punt7 te bespreken. Experts Jo en Fons namen de lead in de gesprekken. Onder de opties: richt een vzw op  of neem eens contact met de stadsdiensten; er zou een verzekering bestaan die één en ander vereenvoudigd. Jo zoekt de details betreffende het laatste voorstel. Intussen wacht het bestuur de gebruikersovereenkomst van de nieuwe ruimte af en zal deze als leidraad gebruiken in haar verdere beslissingen.

 

Hoe heet is een zwart gat? Met deze vraag kwamen we terug op de juiste volgorde van de open agenda. We bekeken heel even het scenario van stervorming: gaswolk stort in door zwaartekracht – druk en temperatuur stijgen -  kritisch punt – kernfusie – ster is geboren!  Zwaartekracht is hier een belangrijk gegeven.  Terug naar osn zwart gat: hier heerst een enorme zwaartekracht en druk, maar…..alles zit zo intens op (in-) elkaar gedrukt dat er geen ruimte meer is om atomaire trillingen toe te laten. Geen trilling  = geen temperatuur, dus…..een zwart gat is koud, héél koud. We vonden dat de enige temperatuur die voorkomt afkomstig is van de Hawkingstraling en dat is weinig, héél weinig. Dus, een zwart gat is bitterkoud!

 

Welke kracht veroorzaakt de precessie? Deze vraag werd redelijk snel van een antwoord voorzien: zwaaartekracht is verantwoordelijk voor de precessie.

 

Méér ideeën voor Theo’s schoolbezoeken was een ander item dat ook een waterval aan voorstellen opleverde. Enkele tips die we noteerden: google inschakelen, bezoek een de website van Urania.be, maak eens een kartonnen schaalmodel van de Space Telescope, bouw waterraketten, camera obscura, solargraphy , Lees een s” De Amateur-astronoom” van wijlen  Patrick Moore. Inspiratie genoeg!

 

Wormgaten zijn bizarre dingen. Ze zijn louter theoretisch en moeilijk te verwoorden. Lambert deed een poging aan het bord om één en ander te visualiseren, met de opmerking dat zijn weergave van de theorie heel rudimentair is. Om wormgaten te kunnen begrijpen moet je wel heel sterk zijn in denken in meerdere dimensies en dat is weinigen gegeven! Wormgaten zijn lussen in de vervorming van de tijd-ruimte continuïteit. Heel zware massa’s (en daar komen weer de zwarte gaten op de proppen) “kunnen” het vlak (in ’t Engels klinkt dat heel mooi “the fabric of space”) zodanig vervormen en ombuigen dat we plaatselijk een “kortsluiting” kunnen krijgen die dan gezien kan worden als een “binnenweg”. Moeilijk te verwoorden, gaat ietsje simpeler op een bord, maar het blijft moeilijk! Hopelijk ging Fons de nacht in met iets méér inzicht in dit thema?

 

Zonsverduistering van 20 maart 2015 werd aangebracht door Jo die liet weten dat dit de laatste kans in ons leven is om plaatselijk een zonsverduistering mee te maken. Van 09.00u tot 12.00u zal de zon, vanuit onze contreien, de hele cyclus doorlopen en op het maximum van de verduistering 80% bedekt zijn.  We kijken nog even hoe of wat we met deze gebeurtenis omgaan. Komt er een Noorderkroon-activitieit of wordt het een individuele actie? We houden je op de hoogte.

 

Liggen banen van objecten rond de zon vast in de ruimte? De vraag van onze voorzitter beperkte zich niet tot planeten en manen, maar ging verder. Meer specifiek, het gedrag van kometen. Jan wist (en tekende uit) dat wanneer kometen uit de Oortwolk of de Kuiper gordel getrokken worden, ze op weg naar de zon versnellen. Dat ze hun hoogste snelheid hebben bij de kortste nadering van de zon, dan omgezwiept worden, maar……de komeet had al van haar vertrek uit de plaats van origine (Oort of Kuiper) een eigenbeweging met zich mee heeft. Ondanks het trekken van de zon en dank zij haar eigenbeweging zal de komeet zich in een bepaalde baan gaan nestelen. Dat kan een kortperiodieke baan zijn, een langperiodieke baan zijn, kan een parabolische baan zijn of  een hyperbolische baan. Andere factoren (Jupiter is een héél belangrijke factor) maken dan weer dat een baan wel voorspelbaar is, maar per definitie NIET vast ligt in de ruimte.

 

Na een korte pauze gaf de moderator het woord aan de spreker. Lambert bracht zijn relaas over de nieuwste ontwikkelingen over de landing op  komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko:

 

 

 Rosseta.

 
 
Het verhaal van Rosetta is geen nieuw verhaal, we hebben in 2009 al aandacht besteedt aan deze missie en kunnen nu het vervolg geven, maar niet zonder eerst even terug te blikken naar wat voorafging. Met de volgende woorden begon het verslag van februari 2009….Rosetta., nog een geplande komeetontmoeting. Let wel: De sonde is al even geleden gelanceerd en is nu op weg naar een rendez-vous met komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko. Rosetta werd gelanceerd door ESA-vlucht V138 (Ariane 5) vanaf het European Space Centre, Kourou, Frans Guyana, 

 

Het project “Rosetta” is het eerste project dat als doel heeft een Orbiter in een baan om een komeet te brengen en er effectief op te landen met een kleiner tuig, de lander. Deze missie zal resulteren in de meest gedetailleerde studie aan kometen, ooit. De Rosetta lander zal men loslaten met als doel een afdaling naar komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko.  Doel van de lander is het maken van een heel gedetailleerde analyse van de komeetkern en het oppervlak.

De minimumduur van de missie is 65 uren, maar de operaties kunnen uitgebreid worden tot enkele maanden. Sommige instrumenten zitten onder een “kap” die je kan vinden onder de zonnepanelen. Een antenne stuurt de gegevens van het komeetoppervlak via de Orbiter naar de aarde. De Lander heeft 9 experimenten aan boord, samen goed voor 21 kg instrumenten. Naast deze experimenten is er ook een boorsysteem meegenomen om monsters van de komeet te kunnen nemen.

 

De radiocommunicatie tussen Rosetta en de aarde maakt gebruik van een recent ontwikkelde “deep-space-antenne”. Deze schotelantenne werd gebouwd door ESA in New Norcia ( in de buurt van Perth), Australië. Operatoren van de firma Xantic bedienen de schotelantenne.

 

Komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko is klein (4 km), bijgevolg zal de gravitationele pull die ze uitoefent miljoenen keren zwakker zijn dan hier op aarde.  Om deze redenen zal de Rosetta-lander neerdalen met een snelheid van een wandelaar. De Lander zal wel gebruik moeten maken van een harpoen, om te voorkomen dat de Lander bij contact zal terugveren en verdwijnen in de ruimte. Rosetta zal de komeet ontmoeten op een afstand van 675 miljoen km van de zon. De zonnecellen in de zonnepanelen van Rosetta zijn gebaseerd op nieuwe technologieën. Dankzij deze vernieuwing is het mogelijk een missie uit e voeren voorbij de planetoïdengordel en dan slechts gebruik makende van zonnelicht. Tot nu toe maakte men gebruik van nucleaire krachtbronnen. De nieuwe zonnepanelen maken dat Rosetta kan opereren op een afstand van 800 miljoen kilometer van de zon. Het licht ter plaatse is nog maar 4 % van hetgeen wij hier ontvangen. Deze technologie kan toegepast worden in toekomstige deep-space-missies. Sommige van de systemen nodig om de interne temperatuur van het vaartuig te regelen zijn een ander voorbeeld van technologische vernieuwing. Temperatuur is een kritiek gegeven bij deze missie. Wanneer Rosetta kort bij de zon is zal er risico voor oververhitting zijn. Men gaat dit tegen door gebruik te maken van o.a. radiatoren en louvres.

 

Rosetta zal na lancering in 2004 op weg gaan naar de buitenste regionen van ons zonnestelsel.

De komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko is een grote, vuile sneeuwbal die elke 6,6 jaren om onze zon trekt. Verder is er weinig geweten over deze komeet. De moeilijkste fase van de onderneming zal gebeuren in mei 2014. Rosetta zal de snel bewegende komeet naderen en moet afremmen. Het afremmen moet de sonde kort bij de komeetrand brengen. Omdat de camera’s aan boord nog niet actief zijn moet men heel zeker zijn van de verkregen data en berekeningen, afkomstig van de grondwaarnemingen. Op 5 augustus 2008 vloog Rosetta voorbij planetoïde 2867 Stein. Kortste nadering was 800 kilometer.  Stein is een planetoïde met een diameter van slechts 5 kilometer. Na deze waarneming (er staan nu al massa’s beelden op het internet van deze ontmoeting) gaat Rosetta verder op haar missie. Verder de diep -ruimte in op zoek naar haar doel en op zoek naar de samenstelling van een brok oermaterie in de vorm van een komeet. Rendez-vous in 2014…..nog even wachten…..

 

 2014: Moederschip Rosetta verstuurt data die het ontvangt van lander Philae naar de aarde.  De gegevens leggen de half miljard kilometer met de lichtsnelheid af, en doen er ongeveer 28 minuten over. Erg snel gaat het niet: data wordt verstuurd met 28 Kbps, vergelijkbaar met een internetmodem halverwege de jaren negentig. Het verzenden van een foto vergt daardoor alleen al enkele minuten. Uit data die is verstuurd door onderzoeksinstrument Mupus blijkt dat de eerste landing  gemaakt werd om 16.33 uur - het geplande moment, en op exact de geplande positie. Daarna is Philae terug gestuiterd tot mogelijk 1 kilometer hoogte.  Hij landde ongeveer twee uur later om 18.26 uur opnieuw, en stuiterde nog eens, hing zeven minuten in de lucht en landde weer om 18.33 uur.

 

Hoe lang de komeetlander het uithoudt, is onzeker. Ruimtevaartorganisatie ESA liet weten tijdens een persconferentie dat het ruimtevaartuig vermoedelijk aan de rand van een krater staat.  Philae ontvangt ongeveer 1,5 uur zonlicht per dag, terwijl op 6 tot 7 uur was gerekend. De lander heeft accu's aan boord die het 60 uur kunnen uithouden. Net voor touchdown moest het “Cold Gas System” afgaan. Een uitstoot van stikstofgas aan de bovenzijde om de kracht van het harpoeneren te counteren. De wassen zegels van de gasflessen konden niet doorbroken worden, waardoor harpoenen en grondankers hun doel misten. Resultaat: Philae stuiterde tweemaal terug de ruimte in Bij het derde contact stond de lander op de komeet. Slechts twee van de drie “poten” maken contact met het oppervlak. Het activeren van de grondboor bracht de sonde een viertal cm hoger en dat bracht meteen iets meer licht op de zonnepanelen.

 

Na een laatste zending van data was het batterijniveau zo laag dat Philae zichzelf in winterslaap zette. Doordat Philae bij de landing drie keer van het oppervlakte van komeet 67P is gestuiterd, staat hij niet stabiel en niet op de juiste plaats.  De wetenschappers wisten, na berekeningen, ongeveer waar de lander op de komeet staat.  Ze wisten dat slechts twee van de drie poten van Philae goed vast zaten in de bodem en dat de lander pal in de schaduw van een rotswand was komen te staan.  Eén en ander betekent dat de zonnecollectoren niet genoeg stroom krijgen.

 

15-11-2014; 02.50u De Europese komeetverkenner doet het voorlopig niet meer. De accu van de Philae is vannacht zo goed als leeg geraakt.  Alle instrumenten aan boord zijn daarom uitgeschakeld. De Europese komeetverkenner kon gisterenavond nog een paar uur onderzoek doen.  Om zo veel mogelijk energie te krijgen, heeft de vluchtleiding de lander  35 graden laten draaien, zodat meer zonnecellen in het licht staan.  Philae heeft tijdig alle wetenschappelijke gegevens kunnen doorsturen. 90% van de missie is al geslaagd. Maar…….Men hoopt dat bij het naderen van de zon de batterijen méér opgeladen raken en dat Philae uit z’n “coma” gehaald kan worden. Het is dan augustus 2015! 

 

December 2015, de komeet heeft net haar kortste afstand tot de zon achter de rug en is terug op weg naar de uiterste diepte van het zonnestelsel.

                                                                                                                                                                         Lambert

19:11 Gepost door Lambert Beliën | Commentaren (0) |  Facebook | |

Verslagen bijeenkomst januari 2015

~      Administrativa

 

Vraag aan de leden om goedkeuring voor samenwerking Heemkundige Kring met Stijn Meuris. Er werden ideeën uitgewisseld. Uiteraard gaan we medewerking verlenen aan dit initiatief.

 

Unanieme goedkeuring van het vorige verslag: altijd een fijn moment!

Aanwezige leden werden op de hoogte gebracht van de vorderingen van  de archiefruimte onder de sterrenwacht-toren.  Doelstelling is om halverwege de maand Januari de grondwerken gereed te hebben. De constructie van het gebouw zelf zal dan aansluitend gebeuren.

 Info over het storten van lidgelden 2015 kan je vinden in de rubriek “Lidgelden Noorderkroon 2015”, elders in deze uitgave.

 

Verslag van de  Algemene Ledenvergadering 2014

Op vrijdagavond - 5 december - hebben we in het kader van de Algemene Ledenvergadering onze traditionele rubrieken de revue laten passeren.  De voorzitter opende de bijeenkomst met een welkomstwoord en nam de taak als moderator op zich. De secretaris noteerde onderstaande:

Eindejaar toespraak door de voorzitter.

 

Beste Noorderkroners, leden van dit astronomisch gezelschap,

 Dit is alweer de laatste vergadering van 2014.Onze bijeenkomsten zijn altijd goed gevuld, door de vele punten op de open agenda, maar ook door de vele interessante onderwerpen na de pauzes

Ik wil jullie daarom allemaal bedanken voor jullie enthousiasme en inzet tijdens de bijeenkomsten, een vereniging is immers niets zonder de inzet van haar leden.

 Vorig jaarstond ik hier met de mededeling dat we eindelijk een nieuwe archiefruimte gaan krijgen onder de toren.  Vandaag kan ik vertellen dat de voorbereidende werken zijn gestart, er is een aannemer gevonden en de constructie is voorzien voor 2de helft van januari.

De afwerking ( houten bekleding aan de buitenkant en de inrichting binnen ) zouden we zelf doen, en dat zal nog wel wat tijd in beslag nemen.We hoeven dus volgend jaar tijdens kijkavonden met slecht weer, niet meer thuis te blijven, en kunnen we bezoekers beter ontvangen en uitleg geven ( we hebben immers al ons didactisch materiaal bij de hand).

 We zijn nu ook de trotse bezitter van een 15 cm. Refractor onder de koepel, compleet met een nauwkeurig volgsysteem. Wat is een koepel zonder vaste kijker? Onze koepel is nu dus eindelijk af.Ons maandblaadje is altijd mooi verzorgd en netjes op tijd. Lambert steekt daar ongetwijfeld veel tijd in, en wij zijn ongetwijfeld een van de weinige verenigingen met een eigen reisgids. Jan zorgt telkens  weer voor een interessante bestemming voor onze jaarlijkse reis. En ook onze begroting is ieder jaar weer in orde ( in tegenstelling tot sommige andere instanties).

De meeste thema's voor de maandelijkse vergaderingen worden ook aangebracht door Job, Jan en Lambert. Kortom wij hebben een geweldig bestuur, en ik hoop dat we volgend jaar ook op hen kunnen rekenen.Ik hoop jullie allemaal talrijk terug  te zien op onze volgende vergaderingen en wens jullie en jullie familie een vrolijk kerstfeest en een gelukkig 2015

 

                                                            Dirk

                                                                                                                             Kasverslag 2014.

 

Jan presenteerde in zijn gekende boekhoudkundige stijl de in’s en out’s van onze centjes. Eén en ander in beschouwing genomen (de aankoop van onze kringkijker, bijvoorbeeld) maakt dat onze penningmeester ook het afgelopen jaar weer méér dan zijn best gedaan heeft om de balans zo goed mogelijk in evenwicht te houden. Onze financiën zijn, zonder discussie, gezond te noemen. In deze tijden van fluctuaties, onzekerheid en bureaucratische rompslomp heeft het bestuur toch nog kunnen vasthouden aan een stabiele contributie voor het lidmaatschap Noorderkroon. Een mooie prestatie, dank zij de inzet en precisie van onze penningmeester en ook dank zij de gulle donaties die we elk jaar mogen ontvangen van de leden (bovenop het jaarlijkse lidgeld). Nogmaals dank aan de gulle schenkers en de geleverde prestaties van onze penningmeester! We hopen nog jaren op deze manier verder te kunnen doen.

 

Na de financiële analyse was het tijd om de vlaai (van de warme bakker) en de Kerststronk die onze voorzitter elk jaar zelf bakt te degusteren. Tijdens het verwerken van dit lekkers projecteerde Jan enkele “fun-presentaties”. Grappen en levenswijsheid, naadloos van lachen naar diep nadenken! Onze voorzitter had ook een mini-quiz klaar, met als gevolg dat niet alleen de maag aan het werk gezet werd, maar ook de grijze celletjes! Na dit kort intermezzo gingen we verder met onze programmatie.

 

Jaarverslag 2014

 

De rubriek “Jaarverslag” werd gebracht door de secretaris en was weerom een visuele weergave van al onze activiteiten van het afgelopen jaar. De bijeenkomsten werden nog eens stuk voor stuk aangehaald, welke open agenda-punten hebben we het afgelopen jaar besproken, welke thema’s uitgediept, hoe waren onze kijkavonden, enz. Er waren, net als alle andere jaren, mooie kijkavonden, maar het viel op dat het merendeel van de kijkavonden niet door kon gaan vanwege slechte omstandigheden. Het jaarverslag sloot af met het voornemen om volgend jaar, van zodra de archiefruimte beschikbaar is, iets te doen met de kijkavonden die door slechte omstandigheden geteisterd worden. We gaan er dan gewoon een workshop of iets dergelijks van maken. Voordeel is dat, vanaf dan, ELKE activiteit kan en zal doorgaan. Als vereniging kunnen we hier alleen maar op vooruit gaan. Het is wat we er zelf van maken!

 

 

Algemene Kennis-quiz

 

Nog een traditie; Jan had een algemene kennisquiz in elkaar gebokst met maar liefst 50 vragen. Vijftig vragen over van alles en nog wat. Van vrij gemakkelijk tot…..”ja, ik moet toch een beetje dieper nadenken”! Opvallend was dat de aanwezigen die aan deze quiz meededen ook heel mooie scores binnen haalden! Zo zien we het graag! Na de quiz was het nog wat gezellig nakeuvelen en tegen het einde van de avond werd het gezelschap ontbonden. Einde van de Algemene Ledenvergadering, het jaar was goed voor ons en we hebben mooi kunnen afsluiten. Op de agenda nog één activiteit en dat is onze laatste kijkavond van 2014. Omdat de toren rondom tussen de nadars staat hebben we besloten om de kijkavond op de parking van de Bever te laten doorgaan.  Tot dan!

 

 

Verslag van de kijkavond 19 december

Thuis vertrokken om kwart na zeven.Omwille van de werken aan de toren werd er afgesproken op de parking naast de Bever, dus alles opgesteld aan de noordzijde van de parking.Rond acht uur kwamen ook Paul, Jan, Jo en Gerard.Het was een heldere avond met weinig vocht in de lucht.We moesten nog even wachten tot de Pleiaden zichtbaar werden van achter de bomen.Een mooie sterrenhoop, de blauwe neveltjes rond de sterren zijn duidelijk te zien, ook met een iets grotere vergroting.Voor de Orion nevel moesten we mijn dopson enkele meters verplaatsen.We hebben de Orion nevel bekeken door een 25 mm. Occulair, afwisselend met een UHC filter en een CLR filter. Zonder filter is het centrale deel van de nevel goed zichtbaar, en de trapezium sterren zijn goed te zien.Met een van de filters gemonteerd is de nevel veel beter zichtbaar, maar de trapezium sterren zijn veel minder duidelijk te zien. Er is weinig verschil tussen de twee filters.

 

Rond tien uur  begon er terug wat bewolking op te komen aan de horizon, en dat was dus het einde van de kijkavond.                                            

                                                                                                                                                                                            Dirk

Lidgeld Noorderkroon 2015.

 

Om een vereniging leefbaar te houden en om Noorderkroner te kunnen zijn, vragen we elk jaar een bescheiden bedrag onder de noemer  lidgeld Noorderkroon”. Na rijp beraad en weerom dank zij de gulle donaties van onze leden, afgelopen jaar, is het bestuur van Noorderkroon overeengekomen om ook dit jaar geen contributieverhoging door te voeren. We blijven het gekende tarief hanteren. Voor slechts 15 euro ben je weer een gans jaar verzekerd van je lidmaatschap,  je ontvangt doorheen het jaar 12 maandblaadjes, je geniet van een korting op onze jaarlijkse reis, je bent zeker van kameraadschap,  je bezoekt als lid onze toffe kijkavonden, kortom: een kleine bijdrage voor een waterval aan voordelen! 

 

Gelieve uw lidmaatschap tijdig te verlengen door, bij voorkeur, te storten op de rekening van Noorderkroon , onder vermelding van “lidgeld 2014”. Als het niet anders kan  reken je gewoon af  met onze penningmeester tijdens een bijeenkomst. Betalen via de bank dus bij voorkeur, maar  t.g.v. de nieuwe wetgeving die sinds 1 januari 2011 van kracht is, moet dit gebeuren met het IBAN-nummer en de BIC-code.  Het IBAN-nummer van de Noorderkroon is: 

 

IBAN  BE86 0353 3290 4950     BIC-code   GEBABEBB

 

Deze gegevens kan je ook terugvinden op de tweede bladzijde van dit blaadje, onder de rubriek “Nuttige adressen”. Dank voor jullie steun!

 

Het bestuur

Bespreking verbetering sterrenwacht en bouw lokaal.

 

Er is afgelopen maandag (15 december) een nieuwe bespreking geweest. Vlak onder de vloer van de toren is de buitenste buis van de kijkermast verbonden met de constructie d.m.v. rubberen schokdempers. Een zelfde soort schokdempers is ook gebruikt tussen de binnen- en de buitenbuis.  Deze laatste schokdempers zijn blijkbaar te hard aangespannen (volgens de aannemer) of verhard door de tijd. De aannemer stelde hierop voor om deze te vervangen door veren. De man is er van overtuigd dat het trillingsprobleem hierdoor zal verbeteren. Met de gedachte van: “niet geschoten kan nooit raak zijn” wil hij nu een poging doen om de verbinding met de trap te verbeteren.  Wordt vervolgd...                                                                                                                Dirk

 

19:09 Gepost door Lambert Beliën | Commentaren (0) |  Facebook | |

Verslagen bijeenkomst december 2014

~      Administrativa

 

·         Franky werd bereidt gevonden als moderator op te treden (en hij doet dat goed!) en de secretaris nam de notulen.

·         Het verslag van November 2014 werd unaniem goedgekeurd.

·         Onze voorzitten en penningmeester waren te gast op de eerste werkvergadering met de aannemer die belast zal worden met de bouw van onze archiefruimte onder de sterrenwacht. Tijdens de eerste meeting was vooral de aanpak van de zuilstabiliteit een issue. Eén en ander zal nog onderzocht worden over de manier van aanpak. Noorderkroon heeft al een alternatief aangereikt, moest het zijn dat de oorspronkelijke werkwijze onuitvoerbaar blijkt te zijn. De planning op dit moment geeft aan dat we medio/eind Januari onder dak zitten. We houden je op de hoogte!

·         Er is overleg geweest betreffende het sluitingsuur van het Michielshof.

·         Groepsinschrijving VVS. Verschillende leden hebben hun contributie al voldaan bij de secretaris. De lijst en de lidgelden zijn vóór de deadline overgemaakt  aan het VVS-secretariaat.

 

 

 

                                                                                                                                                                   

Verslag van de vergadering

 

De moderator riep op tot een rondje “Open Agenda” en verzamelde volgende vragen:

 

1)      Jan:  Kan je lichtstralen zien?

2)      Franky: nabespreking foto “vallende ster”.

3)      Dirk: Welke krachten zorgen voor een stabiel systeem zwart-gat/ster?

4)      Job: Hoe kunnen de equatoriale gordels en de GRS blijven bestaan op Jupiter?

5)      Job: Stardriften, hoe werkt dat?

6)      Lambert: montering van Franky, hoe nu verder?

 

De antwoorden die we noteerden:

 

1)      Op de vraag “Kan je lichtstralen zien?” doelde Jan op het feit dat je, onder bepaalde omstandigheden en de juiste hoek, de zonnestralen effectief kan zien. Het antwoord werd binnen enkele seconden gegeven: luchtvochtigheid! Om te illustreren: je wandelt op een mooie herfstdag door een bos. Het is een beetje vochtig (daarom dat ik de herfst koos) en je kijkt richting zon, maar die zit deels achter de kale bomen. Het rechtstreeks licht is dus afgeschermd. Maar……je ziet, vanachter de boom uit, een stralenkrans van “lichtstralen”, zo intens dat dit fenomeen veel fotografen inspireert om de ultieme “Herfst-foto” te maken. Lambert gaf nog een voorbeeld  van dit fenomeen dat hijzelf en Job meemaakten in Grandpre, maar dan tijdens een nachtelijke sessie Deepsky-fotografie. Geen zonlicht dus maar licht van de maan (is eigenlijk ook zonlicht!). Beide heren zagen heel overtuigend de glorie van hun eigen gestalte geprojecteerd op het veld waarin ze stonden. Heel indrukwekkend en onvergetelijk. Het leuke is dat je enkele en alleen je eigen glorie ziet, ook al staan de tweede persoon net naast je. De glorie, wat is dat?  Wel, je ziet je eigen gestalte met daaromheen een aura van lichtstralen. Het contrast van je inktzwarte gestalte met daaromheen een stralenkrans die vanaf je voeten vertrekt tot 10-tal meters (afhankelijk van de hoek van de lichtbron) van je af is een heel  indrukwekkend gegeven!

 

2)      De nabespreking van de foto van Franky heeft eigenlijk weinig meer gegevens opgeleverd. We hebben Franky de raad gegeven om een volgende keer méér data mee te geven en om zeker de foto niet te verkleinen.

 

 

3)      De vraag van Dirk hoe het komt dat een systeem van een zwart gat en een ster stabiel kan zijn. Welke krachten zijn hier aan het werk?  We hebben deze materie eens kritisch onder de loep genomen en concludeerde dat, de wetten van Newton en Kepler in acht genomen, een ster en een zwart gat met elkaar in stabiliteit kunnen “leven”, enkel en alleen als er geen storende invloeden van buitenaf te bespeuren zijn. Om één en ander duidelijk te maken: Dirk redeneerde dat als een ster in de buurt van een zwart gat komt hij/zij sneller gaat in haar omwenteling om dat zwart gat. De aantrekking wordt gecompenseerd door omwentelingssnelheid. Op zich niets mis mee, ware het niet dat er dan ook helemaal geen verstoring in de baan van de ster mag zijn. Is er in de buurt bv. een supernova, dan kan de baan van de ster zodanig verstoort worden dat de ster toch onder invloed van het zwarte  gat komt en dan wint de aantrekkingskracht. Van zodra dat het geval is zal er een materiebrug van de ster naar het zwarte gat gaan en dat is “point of no return”, m.a.w.  exit ster. We hebben het even gehad over de effecten achter de gebeurtenishorizon en dies meer.

 

4)      Job vroeg zich af hoe het komt dat de equatoriale gordels en de GRS (Great Red Spot) op Jupiter zo stabiel kunnen zijn. Vooral de GRS, waarvan we weten dat dit een enorme cyclonale storm is die al honderden jaren bestaat en geen indicatie geeft te zullen verdwijnen. De groep merkte op dat we met Jupiter te maken hebben met een gasplaneet. Een gasplaneet zal zich heel anders gedragen als een vaste planeet, ook de atmosfeer. Het magnetische veld zal ook haar bijdrage hebben in dit geheel en dan zijn er ook nog de manen. We merkten op dat er naast de GRS enkele jaren geleden ook een GWS (Great White Spot) was, een kleinere en tijdelijke uitgave van de GRS.

 

 

5)      Stardriften bij een poolafstelling, Job informeerde naar de werking van deze corrigerende manier van poolafstelling. Onze secretaris deed een duit in het zakje door één en ander te verduidelijken. Waarom stardriften en hoe te corrigeren naar een perfecte poolafstelling. Een schijnbaar ingewikkelde procedure, maar na een paar keer gedaan te hebben en de werkwijze onder controle te hebben kan dit relatief snel uitgevoerd worden.

 

6)      De laatste vraag was voor Lambert die informeerde hoe Franky nu verder gaat met zijn montering. Tijdens de Nacht van de Duisternis was de montering van Franky vastgelopen met als gevolg dat de tandwielen onherstelbaar beschadigd werden. We hebben de reden van dit vastlopen besproken en enkele alternatieven met Franky besproken. Eén daarvan was dat we zelf de montering zouden reviseren in een workshop.  We laten Franky even nadenken over de weg die hij zal inslaan.

 

 

Na een korte pauze, het was al 23.00u gaf de moderator het woord aan de voorzitter voor een verslag van zijn tweedaags verblijf en bezoek aan het VVS-weekend 2014. Een verslag van de twee-daagse, door de voorzitter zelf geschreven;

  

VVS/JVS weekend 4 & 5 oktober 2014 in Genk

 

De bedoeling was om hier een weekend uitstap van te maken, zonder Dribbel, maar Geert

had juist dat weekend stage waardoor Dribbel toch mee moest. Het werd dus een uitstapje met drie in plaats van twee ( Dribbel is het gewoon om enkele uurtjes alleen in de auto te blijven).

 

We kwamen om 9 uur aan, blijkbaar bij de eersten, want er was nog niet zoveel volk.

Na de aanmelding (voor sommigen inschrijving) kregen we een naamkaartje opgespeld.

Er was dus ruim de tijd om nog even rond te wandelen. Er waren natuurlijk ook de nodige commerciële stands, Bresser, L.O (Lichtenknecke Opticsr/AstroMarket n.v.d.r.), en ook iemand die speciale onderdelen maakte.

 

Even voor half elf opende de voorzitter het weekend. De eerste voorstelling was een film van Ruben Verboven over de zonsverduistering van 5 jaar geleden, de eclips van de eeuw, in China. De film gaf een mooi beeld van de voorbereidingen van de eclipsreizigers, maar ook de invloed van deze zonsverduistering op de mensen van ginder. Als tweede item kwamen de kutter-telescopen aan bod, om zelf te bouwen, maar wat zijn de moeilijkheden. Jean-Piere Grootaerd heeft het zelf geprobeerd en is heel wat moeilijkheden ondervonden, zoals het slijpen van de bolle spiegel.

 

 Emmanuel Fabel kwam een nieuwe vereniging voorstellen, De Sterrenjutters, in Koksijde, gelegen in het duinenhuis, een oud vakantiehuis, maar nu een natuur-educatief centrum

 

De lunch was in Taverne De Krater. Het eten was goed. Naast de groep van VVS waren er

ook nog de dagjes-mensen buiten op het terras, dus duurde het allemaal wat langer...

 

In de namiddag ging het verder met de voorstelling van weer een nieuwe sterrenwacht,

het Observatoire Centre Ardenne, door Hillechien Prins.

 

Om 2 uur was de eerste gastspreker aan de beurt, Marco Spaans over het begin van het universum, De eerste sterren en zwarte gaten, zwaartekracht op hol. Het ontstaan van de eerste sterren en zwarte gaten ná de oerknal , het ontstaan van super zware sterren, sterrenstelsels met zeer zware zwarte gaten in hun kernen, en de processen die hierbij een rol speelden

 

Na de pauze kwamen de Cameliopardaliden aan bod, een nieuwe meteorenzwerm, afkomstig van komeet 2009P/ LINIAR, die veelbelovend werd aangekondigd, maar visueel eigenlijk erg tegenviel. Met radiodetectie waren wel veel vallende sterren te detecteren. Gastspreker was Jérémie Vaubaillon.

 

Het laatste item van de zaterdag was het fotograferen van de zon in H-alfa door Geert Vandenbulcke. Het avondmaal liep een beetje uit en duurde tot half acht. Het inchecken in het hotel kon maar tot tien uur , dus dat moest eerst. Dribbel had ook nog een wandeling tegoed en daarna was het te laat voor de avond activiteit.

 

In hotel Atlantis zijn geen huisdieren toegelaten, maar omdat het die zaterdag dierendag

was mocht dribbel toch mee op de kamer. Op zondag morgen was er de mogelijkheid om het zonnewijzerpark te bezoeken, of om een voorstelling bij te wonen in de Cosmodrome.

Volgende onderwerpen kwamen aan bod: Wonders of the Universe, de zonsverduistering

van maart 2013, de nachthemel van die avond met M82 M83, de zomerdriehoek, wintersterrenbeelden in de ochtend. Als afsluiter was er een soort roller-coaster, snel bewegende lichten waar je duizelig van kon worden.

 

Om tien na elf was het de beurt aan Roel Kwanten voor een update van Mars One. Roel kreeg heel veel aandacht, ook van de pers (TV Limburg).Na de medische schifting bleven er nog 754 kandidaten in de running. Roel had een standje opgezet buiten de zaal en kon nog de ganse dag genieten van de aandacht, vooral van de jeugd.

 

Bart Buelens kwam vertellen over: Astrostatistiek voor iedereen Een uitleg over het gebruik van statistiek in de sterrenkunde en wat je als hobbyastronoom met astrostatistiek kan doen

 

Dan de lunch en middagpauze, gevolgd door de kosmische straling na de Planck-missie en de gevolgen voor de kosmologie, door Christophe Ringeval. De Planck satelliet heeft metingen gedaan van de kosmische achtergrondstraling van 14 miljard jaar geleden en geeft daarmee een beeld van het universum van toen, en bewijst nog maar eens dat het model van het universum van Lemaitre nog altijd klopt.

 

Spectroscopie in de sterrenkunde. De uitrusting van de hobby astronoom wordt steeds beter en spectroscopie is nu ook mogelijk. Marc Trypsteen kwam uitleggen wat je allemaal nodig hebt.

 

Jean-pierre Grootaerd kwam vertellen over zijn bezoek aan Bruno Ernst. Bruno Ernst, woont in Utrecht, pseudoniem van J.A.F.de Rijk (1926) belangrijk schrijver van

talrijke boeken over sterrenkunde en oprichter van de eerste Volkssterrenwacht in de Lage

Landen :Simon Stevin te Oudenbosch. Na dit laatste onderwerp werd het VVS weekend afgesloten.

                                                                                                                                          Dirk

 

 

Verslag van de kijkavond

De weersvoorspellingen waren heel duidelijk; het zou weer triestig weer worden tijdens de avond van 21 november 2014. Diverse weerstations gaven een barslechte 1 op 10-rating voor de nacht van de 21e……  Met deze gegevens in het achterhoofd werden weinig tot bijna geen voorbereidingen getroffen, om dan de avond zelf tot de vaststelling te komen dat het eigenlijk toch geen 1/10 was, maar wel een beetje beter. Dat beetje beter is nog steeds geen gegeven om alle registers open te trekken om de wolken weg te kijken en dan aan de slag te gaan. Hadden we nu al de beschikking over de archiefruimte onder de toren, dan was het een heel ander verhaal! Dan hadden we middels een workshop de wolken kunnen uitzingen! Deze prettige vooruitzichten liggen in het verschiet! Intussen hopen we dat het weer zich een beetje naar het seizoen zal zetten, dat de atmosfeer een beetje (….) droger zal worden, de achtergrond lekker zwart en dan kunnen we helemaal los!  Nog een beetje geduld?

 

                                                                                                                                 LBe

 

De avond begon veel belovend met een kraak heldere hemel.Om half acht de kijker opgesteld.  Het was moeilijk om in het donker een vlak plekje te vinden, overal bandensporen van vrachtwagens ( De fundering van de toren is opgegraven voor de bouw van de nieuwe archiefruimte. Jo kwam om acht uur en even later was ook Jan present.   Om half negen begon het echter weer dicht te trekken en kon ik mijn materiaal weer opruimen.Daarna hebben we de kijker in de toren afgenomen en weg gelegd.De fundering van de paal zal dan toch los gezaagd worden, wat een heleboel trillingen zal veroorzaken.  Het bleef verder de hele avond bewolkt, van kijken kwam dus niets meer terecht.

                                                                                                                                  Dirk

 

19:06 Gepost door Lambert Beliën | Commentaren (0) |  Facebook | |