14-03-13

verslag bijeenkomst februari 2013

Verslag van de vergadering februari 2013

De bijeenkomst werd officieel geopend door de voorzitter met een welkomstwoord aan de spreker van de avond, Roel Kwanten. Roel, geen onbekende voor ons, want in lang vervlogen tijden ook actieve Noorderkroner en nu sympathisant, dankte de voorzitter en de aanwezige leden voor de gelegenheid om eens voor ons te kunnen spreken. De voorzitter informeerde naar een moderator en een notulist, liet de dranklijst rondgaan  en informeerde naar openstaande administratieve zaken.

 ~      Administrativa

  • ·         Zaal 202 was netjes voor ons gereserveerd. Om 20.00u gingen de deuren open en konden de leden toestromen.
  • ·         Franky Beckers verontschuldigde zich in eerste instantie, maar kwam toch nog even opdagen om een stukje van de avond mee te maken. Job liet daags nadien weten niet in de mogendheid te zijn om ons te vervoegen.
  • ·         Gerard Verschaeren maakte dankbaar gebruik van een taxi, vanwege een hand in het verband.
  • ·         De secretaris projecteerde het ingezonden bericht van Fons Vrolix over “Vloeibare aarde”. We hebben het fenomeen even besproken en kunnen dit topic afsluiten Met dank aan Fons voor de inzending!
  • ·         Noorderkroon heeft de aanmelding van een VVS- ZON-dag ontvangen en voorgelegd aan de aanwezige leden We zullen op de eerstkomende bestuursvergadering deze activiteit (een zon-kijkdag) inlassen in onze kwartaalagenda
  • ·         Noorderkroner Jo Vancraesbeek gaat één dezer dagen de gelukkige eigenaar zijn van een Lunt-Hα-filter. Dit zal ongetwijfeld een aanwinst zijn waar we tijdens de ZON-dag van kunnen meegenieten!
  • ·         We hebben, op vraag van de leden, nog eens een stand van zaken doorgegeven betreffende de opslagruimte onder de sterrenwacht.
  • ·         Jo bezocht de lezing van Dirk Frimout bij onze vrienden van Aquila.
  • ·         Er werden indrukken uitgewisseld over de drukte die ontstaan was door enkele sensationele gebeurtenissen zoals: de vuurbal ten gevolge van de intrede van een onderdeel van een Russische raket in onze atmosfeer, de zeer korte nadering van een asteroïde en natuurlijk de explosie van een andere asteroïde boven Rusland .

 Open agenda onderwerpen:  Het was een zeer geanimeerde rubriek “Administrativa”, die veel meer tijd uittrok dan gewoonlijk. Niks mis mee, zo bleek.  We hadden toch de tijd om  te informeren naar prangende vragen in een rondje “open agenda”. De buit was mager, maar dat kon te maken hebben met het feit dat de voorgaande rubriek al een hoop informatie opgeleverd had.  Hoedanook, de enige vraag die we losgepeuterd kregen kwam van Tony Vanhertem. Tony wou graag weten of je op 20 maart 2015 vanaf de Noord- of de Zuidpool de totale zonsverduistering kan zien.

We hebben er meteen op ingespeeld en de simulatie op Stellarium laten lopen. Wat blijkt? Volgens Stellarium kan je zien dat de equator pal over de horizon loopt (wat op zich logisch is) en dat de zon verduisterd wordt exact in het snijpunt van de equator en de ecliptica, zuiver op de horizon. Ga je af op hetgeen je op je scherm ziet, dan kom je bedrogen uit, want er is geen rekening gehouden met kimduiking. Ter plaatse zal het event net niet zichtbaar zijn. We bespraken dit gebeuren even en we weten nu dat Tony zijn volgende expeditie al aan het uitstippelen is. Hij denkt aan de Faeröer-eilanden. Wordt ongetwijfeld vervolgd!  Na een korte pauze was het de beurt aan onze spreker van de avond, Roel Kwanten, met een uiteenzetting over:

SETI

In 1960 werd door Frank Drake de eerste waarneming gedaan van radiosignalen uit de ruimte. Het Seti project was geboren. Seti staat voor Search for ExtraTerrestrial Intelligence. Inmiddels is het al meer dan 50 jaar geleden. Tijd voor een evaluatie. Deze presentatie is gebaseerd op het gelijknamige boek “Oorverdovende stilte” van Paul Davies. De vraag die iedereen zich stelt: zijn we alleen in het universum? Tot nu toe zijn slechts enkele duizenden sterren in een straal van 100 lichtjaren onderzocht en hebben we nog geen bewijs gevonden van buitenaardse beschavingen. Er zijn echter zo’n 200 miljard sterren in ons eigen sterrenstelsel. We zijn dus feitelijk pas begonnen met onze zoektocht. In de beginjaren werd enkel gezocht op de frequentie van koud H- gas (1420 MHz). Tegenwoordig worden er miljoenen radiokanalen tegelijk beluisterd.

Bij de zoektocht naar buitenaardse beschavingen denken veel mensen dat UFO’s hierin een rol spelen. Zo denken veel Amerikanen dat de regering iets verbergt. Bij sommige verhalen worden mensen zelfs ontvoerd door aliens voor allerlei experimenten. Zouden kosmische superbreinen zich daarmee bezighouden?  Vergeet echter de UFO’s! Om werkelijk te begrijpen wat de oorverdovende stilte betekent, moeten we op reis naar het echte onbekende. De eerste vraag die we ons stellen: Is het leven een uitzonderlijke gebeurtenis of een opdracht vanuit de ruimte? We maken even een uitstap naar Mars. De beide Vikings uit 1976 hebben een aantal proeven uitgevoerd. Bij één van de proeven werd gezocht naar de afgave van gassen als het bodemmateriaal van Mars werd gemengd met een voedingsstof. Er werd een uitstoot van methaan gemeten. Alhoewel niet iedereen het hierover eens is, zijn de meeste wetenschappers er toch van overtuigd dat dit niet door biologisch leven in het Marsstof kwam, maar wel door een chemische reactie van een sterk reactieve bodem en UV straling. Een test met twee kweken van linksdraaiende aminozuren en rechtsdraaiende suikers en hun spiegelvormen had uitsluitsel kunnen geven, maar door kostenoverweging werd dit experiment geschrapt.

 In onze zoektocht naar leven, kijken we hoe het leven op Aarde is ontstaan. Misschien zijn er tegelijkertijd wel verschillende levensvormen ontstaan en hebben deze levensvormen zich met mekaar gemengd. Hiervoor is thans nog geen sluitend bewijs. Alle leven op Aarde van de kleinste microben, planten, bomen, vogels en dieren maakt gebruik van een DNA helixstructuur met dezelfde nucleotiden: adenine paart met thymine en guanine paart met cytosine. Het leven op Aarde is hardnekkig, we vinden vreemde extremofielen in hete, koude, erg radioactieve en zoute milieus. Bij bepaling van de intelligentie is van belang de verhouding tussen hersenen en lichaam, het zogenaamde encefalisatiequotiënt (EQ). Bij een poes is die 1, bij een dolfijn 5,3 een neanderthaler scoort 5,6 en homo sapiens staat aan de top met 7,5. We vragen ons af waarom intelligentie zich feitelijk ontwikkelt. De dino’s hadden er de tijd voor, waarom is het daar niet gebeurd? We stellen vast dat de geschiedenis gewoon een opeenvolging is van toevallige omstandigheden, intelligentie en wetenschap hoeven zich niet persé te ontwikkelen.Iedereen heeft wel eens van de vergelijking van Drake gehoord:

N = R* · fp · ne · fl · fi · fc · L

Wanneer we wat getallen invullen komen we tot 35 intelligente beschavingen die thans ‘radio-actief’ zijn in ons eigen melkwegstelsel. Het kunnen er echter ook één of tienduizenden zijn, afhankelijk van welke getallen je invult.  Als we naar de Aarde kijken, zien we dat intelligentie pas ontstaan is 3,8 miljard jaren na het eerste leven. Over een kleine miljard jaar is onze planeet niet meer bewoonbaar. Het had dus niet zo veel gescheeld of intelligentie was helemaal niet ontstaan op de Aarde. We hebben het nadeel dat we maar één planeet als vergelijkingsmateriaal hebben. We hebben dus geen flauw idee of dit maatgevend is voor de ontwikkeling van intelligentie op andere planeten. Als de oorverdovende stilte echt is, dan is er blijkbaar iets wat de vorming van intelligentie verhindert of ze wegvaagt, nadat ze gestabiliseerd is.

Tijdens het Seti onderzoek zijn vele blieps gehoord. De beroemdste is ongetwijfeld het zogenaamde Wow-signaal uit 1977. Men heeft nooit een verklaring gevonden voor dit éénmalig signaal. Voor de overige signalen kon men steeds een Aardse bron aanwijzen. Enrico Fermi stelde zich in 1953 al de vraag: waar is iedereen? Als het leven en intelligentie zich zo gemakkelijk ontwikkelen, dan had de Aarde al lang gekoloniseerd moeten zijn. Tot nu toe vinden we hier geen bewijs van.

Binnen Seti heeft een “post detection taskgroup” nagedacht over de acties die moeten worden gedaan bij het eerste contact. De procedure is eerst de IAU te waarschuwen en dan de VN. Aan de ontdekker van het signaal wordt geadviseerd om de pers en zijn regering te informeren. De eerste stap is echter om de echtheid van het signaal te verifiëren. Hiertoe wordt de antenne even af bewogen van het object en terug gericht. Het signaal moet dan verzwakken en terugkomen. Verder dient bevestiging te gebeuren door een andere radiotelescoop op de wereld. De ontdekking van een gericht signaal naar de Aarde of zelfs de ontdekking van buitenaardse microben, zal zeker een schok voor de mensheid teweeg brengen! Vermoedelijk zal wiskunde of kosmografie de taal zijn waarmee ET met ons zal communiceren.  Zelf hebben we ook al signalen in het heelal gestuurd. Denk maar aan de Arecibo-boodschap naar M13 in 1974 of meer recente foto’s, tekeningen en tekstboodschappen vanuit Oekraïne in 2009 naar Gliese 581 c.  Na meer dan 50 jaar Seti zijn er een drietal mogelijke conclusies:

  • Het universum zit vol intelligentie.
  • De Aarde is een unieke oase van leven.
  • Het universum zit vol leven, echter intelligentie is een zeldzaam verschijnsel.

De auteur van het boek (Paul Davies) komt tot de conclusie dat wij de enige intelligente wezens in het universum zijn. Hij vindt geen overtuigend argument voor het universele principe van toenemende complexiteit. Intelligentie hoeft zich dus niet persé te ontwikkelen. Vanuit filosofische gronden geeft dit een ongemakkelijk gevoel. Waarom bestaat er zo’n groot heelal, als wij de enige zijn die dit kunnen zien? Heeft het universum dan geen doel? We weten het gewoonweg niet. Dat maakt Seti zo’n boeiende wetenschap.

Roel Kwanten

We kregen van Roel “Carte Blanche” om hem, daar waar nodig te onderbreken en er een gezonde dosis interactie in te steken. We hebben blijkbaar heel goed ons best gedaan, er waren vele vragen, veel antwoorden en er was voldoende ruimte om het geheel filosofisch te benaderen. Enkele vragen die ons bezig hielden waren van de aard van; “Moet er intelligent leven zijn?”, “Is een levensvorm uiteindelijk (en wat is “uiteindelijk” in de Darwinistische context?) gedoemd tot intelligentie?”, “Hadden wij wel de kans gekregen om te evolueren als de grote Dino-extinctie niet plaatsgevonden had?”. Tal van vragen die onze persoonlijke zoektocht naar intelligent leven in het grote “lege” heelal niet gemakkelijker maakten. Wij, als “science-minded”-gezelschap, moeten ons hoeden om niet de stelling  “Het kan toch niet zijn, dat enorm grote universum, enkel en alleen voor ons?” voor  waar aan te nemen. Op dit moment is er geen enkel wetenschappelijk bewijs voor de stelling van buitenaards leven.

Enkel ons gevoel, onze intelligentie die stelt dat het het wel heel eigenaardig zou zijn, moesten we alleen zijn leidt onze gedachten naar filosofische pistes. Is het fout te denken dat het heelal enkel en alleen bestaat om “leven” te huisvesten? En dan, “leven”, in welke zin? Mens, machine of een combinatie van de twee?  Je merkt het, beste lezer, het was een meer dan boeiende bijeenkomst, met meer dan boeiende uiteenzettingen en replieken. Een meer dan geslaagde avond. Roel mocht een applaus in ontvangst nemen, beloofde deze uiteenzetting nog eens te brengen voor het grote publiek tijdens ons zevende lustrum. De voorzitter sloot tegen middernacht de bijeenkomst af.

                                                                                                                                                                                                                  Lambert

                                   Ingezonden door Fons Vrolix.

Fons vond op internet onderstaande uitleg over het fenomeen “ vloeibare aarde” waar tot heden nog geen verhelderende uitleg over kon worden gegeven. Artikel geschreven op 8 december 2012 door Redactie Know HowBij de aardbevingen in Christchurch in 2010 en in Japan in 2011 zagen inwoners ineens een slijmerige modder als een ‘fontein’ uit de grond spuiten. Hoe kan dit? Deze stroom van vloeibare grond is veroorzaakt door de liquefactie van de aardbeving; vaste grond die vloeibaar wordt door drukveranderingen. Dit gebeurt door schokgolven die bij een aardbeving ontstaan.Als deze golven bij nat zand en slib aankomen, wordt het water uit de sedimentdeeltjes geduwd. Die kunnen gaan stromen als een vloeistof en trillen als gelei. De massa stroomt naar boven, omdat de druk aan het oppervlak lager is. Gevolg: gebouwen en auto’s zinken in de vloeibare grond , of vallen om. of, zoals op bovenstaande foto, het riool drijft op een laag vloeibare grond.

23:27 Gepost door Lambert Beliën | Commentaren (0) |  Facebook | |

Komeet PANNSTARRS is binnen!!!!

Komeet PANSTARRS is gearriveerd! De eerste berichten en foto's zijn begin deze week binnengekomen op de diverse fora. Hoogste tijd om er ook eens een gooi naar te doen. Niet gemakkelijk, want de komeet zit heel laag op de horizon. Kwestie van een vrije horizon te vinden en dan nog even zonder bewolking. Niet evident, maar toch gelukt. Onderstaande opnames maakte lambert op donderdagavond, 14-03-2013 tussen 19.00u en 20.15u in Opitter. Kwestie van heel snel te werken! De eerste opnames zijn gemaakt met camera op statief.

Pannstarrs 2013 0531.jpg

Pannstarrs 2013 0511.jpg

Pannstarrs 2013 0571.jpg

Pannstarrs 2013 0801.jpg

21:10 Gepost door Lambert Beliën | Commentaren (0) |  Facebook | |