09-09-12

Zomerse activiteiten.

 

 Beste vrienden,

                          onze eerste studiebijeenkomst na de zomerstop zal doorgaan op 28 september 2012. Zoals gewoonlijk komen we samen om 20.15u en voor het eerst in het nieuwe gebouw Michielshof te Achel-centrum. We heten jullie van harte welkom op deze bijeenkomst. Op de agenda hebben we twee uiteenzettingen; het reisverslag van Tony Vanhertem, die eerder dit jaar naar Nepal trok om de Venusovergang te bewonderen en een uiteenzetting gebracht door Job met als titel “Protuberanzenkijker”. Beide lezingen zijn een perfecte aanvulling op onze vorige activiteiten. Tony’s verslag zal veel goed maken van het gemis dat we hier ter plaatse moesten ondergaan en Job’s studie aangaande een protuberanzenkijker vult dan weer perfect de zonnewaarnemingen tijdens de afgelopen Astrodag 2012 aan.

De avond zal aanvangen met de open agenda en misschien is er na de uiteenzettingen nog tijd en  ruimte om meegebrachte beelden van de Perseïden 2012 te bewondere

Verslagen van de vakantie-activiteiten van onze leden.

Verslag van de aanloop naar de Perseïdenactie 2012.

In de aanloop naar de Perseïden en de nood aan camera-kalibratie maakte dat Lambert op 9 augustus zijn eerste sessie Perseïden 2012 al inzette. In het holst van de “slapeloze” nacht werd er gezocht naar een nog betere waarnemingsplaats in Opitter. Gezocht en gevonden; een absoluut lichtvrije, donkere plaats tussen de koepelbosjes en velden van Opitter.

De nacht was aangenaam, niet koud en zeker niet vochtig. Er werden een veertigtal opnames geschoten. Snel werd duidelijk dat door de uitermate hoge graad van transparantie, een hoge resolutie gehaald kon worden. Voor de duidelijkheid; deze eerste sessie was enkel met camera op een vast statief. Het ruimtestation ISS werd enkele malen gefotografeerd, satellieten en vliegtuigen “a volonte” en omdat het al diep in de nanacht was, een redelijke meteorenactiviteit. Om 05.30u werd de eerste sessie afgesloten en om 06.09u konden de eerste resultaten al op onze website gezien worden. In totaal werden een kleine 50 opnames gemaakt, waarop een twintigtal meteoren op te vinden waren. Eerste balans: veelbelovend naar de komende nachten.

Tijdens de dag (9 augustus) maken Job en Lambert een afspraak om de nieuwe kijkers aan een eerste fieldtrip te onderwerpen. Plaats van het gebeuren: de nieuwe site in Opitter. Om 20.00u werd afgesproken samen te komen op het dorpsplein om dan gezamenlijk naar de waarnemingsstek te rijden.  Job met zijn 12.5”  Planewave en Lambert met de AstroTech 12” RC. We waren wel eens benieuwd hoe dat er uit zou zien, onder een stralende sterrenhemel!

 De opbouw begon tijdens de schemering, met op de achtergrond een serieus vuurwerk. Om één en ander te finaliseren qua opbouw was het toch nodig om te wachten tot de duisternis voldoende was ingevallen. We hadden de Poolster en andere referentiesterren nodig om perfect uit te lijnen. We kwamen al vrij snel uit bij de eerste hindernis: de ongelijkheid van de bodem en de beperkte mogelijkheid om dit op te vangen met de verstelbare poten van de zuilen. Met een beetje creativiteit werd deze eerste hindernis genomen. De opstelling van Lambert was niet optimaal, er moest geïmproviseerd worden, je verplaatst niet zomaar een kijker met een totaalgewicht van 160 kg (hetzelfde geldt voor Job’s systeem!). Een onfortuinlijke fout in het uitrichten van de kijker maakte dat de goto-functie niet bruikbaar was. Allemaal leergeld! We weten wat we fout deden, dus weten we ook hoe dit te corrigeren! Geen erg, want alleen op deze manier leer je een kijker beheersen. Een ander fenomeen wat nog aangeleerd moet worden is het omgaan met een kijker (in volslagen duisternis) die gehuld is in een wirwar van kabels en handcontrollers. Een controller voor de scherpstelling, eentje voor de sturing, eentje voor de Synguider en dan nog een voor de databank. Niet minder dan elf kabels “hangen” rond de kijker.

 Nu, de kijkers waren opgesteld, de eerste objecten werden visueel bekeken en meteen werd duidelijk dat beide heren in het bezit zijn van “echte” fotonenvreters. De deepsky-objecten die we al zo goed kennen werden weer helemaal opnieuw ontdekt. Een Ringnevel waar je zonder moeite compleet doorheen kon kijken, de Halternevel in de Vos; een revelatie! Bolhoop M13: beeldvullend, je werd er gewoon stil van! M17, de Zwaannevel, ongezien groot en contrastrijk, ga zo maar door, het was voorwaar een genot om met de kijkers bezig te zijn.

Job maakte als eerste de opmerking dat het heel erg vochtig was. Na enkele uren “dreef” het vocht van de kijkers en merkten we dat zelfs de hoofdspiegels (alsook de secundaire spiegels) dicht zaten door de dauwneerslag. De “airco’s” gingen aan en na een tijdje waren de spiegels weer optimaal vrij voor verder waarnemingen. Eén en ander wil wel zeggen dat we daags nadien onze handen vol hadden om de apparatuur terug vochtvrij te krijgen. Na de opkomst van de maan hebben we beide kijkers op de maan gericht om enkele foto’s te nemen. Een sensatie aan beeldindrukken, niet in het minst de eerste opnames die Job maakte! Schitterend!!!

 We hebben tijdens de nacht ook de tijd genomen om sfeerbeelden te schieten en om meteoren op de plaat te krijgen. Tegen de ochtend werd besloten te eindigen (kan ook niet anders), even wat slaap te pakken, alles vochtvrij te krijgen en om ons dan helemaal te kunnen focussen op de Noorderkroon-activiteit Perseïden 2012. Lambert besloot om tijdens die activiteit nog eens de Cassegrain vanonder het stof te halen en deze in te zetten op de weide, aan de voet van de sterrenwacht. Job prepareerde de Planewave voor de volgende nacht.                       LBe

 Perseïden 2012, door Jan Hermans.

 De nacht van 11 op 12 augustus is een van de topmomenten voor het waarnemen van de Perseïden. Aanvang 11 augustus vanaf 22.00h. stond in de uitnodiging. Het was een van de tot nu toe weinige dagen dat het zo’n mooi weer was en het beloofde dan ook een prachtige waarnemingsnacht te worden.

In augustus  lijken vallende sterren uit het sterrenbeeld Perseus te komen: vandaar de naam Perseïden. Volgens de overlevering mag je een wens doen als je een vallende ster ziet, maar onze vriend Job hoeft voorlopig geen wens meer te doen. Job zijn wens is al in vervulling gegaan want hij was volop bezig met het installeren van zijn splinternieuwe 12,5 inch “Plane wave” . We zagen al enkele foto’s op de website, maar konden nu de prachtige kijker met de oerdegelijke, zware en erg stabiele montering van dichtbij bewonderen. Een echte blikvanger voor het oog maar zeker een apparaat om nauwgezet op zoek te gaan naar echt zwakke en verre deepsky-objecten.

 Het was natuurlijk nog wat wennen voor Job om de nieuwe installatie goed af te stellen, maar in de loop van de avond kregen we kans om eens door zijn nieuwe aanwinst te kijken. Dit is  echt een kijker waar velen onder ons alleen maar van kunnen dromen.

Om 22h00 werden de eerste veldbedden opgesteld voor het waarnemen van de Perseïden. De maanloze nacht en de uitzonderlijk heldere sterrenhemel konden deze keer geen spelbreker zijn. Voorspellers hadden een 100-tal meteorieten per uur voorspeld, weliswaar tegen de ochtend, maar uit ervaring weten we dat we tijdens de nacht ook volop van het binnenvallen kunnen genieten. Toch was de frequentie minder dan verwacht. Oorspronkelijk was het aantal satellieten even groot als het aantal meteorieten en enkele vliegtuigen en het voor de tweede keer overkomen van het ISS bracht nog enige afleiding (zie "blauwe" opname). Lambert en Franky hadden intussen ook hun kijker opgesteld om overkomende exemplaren te fotograferen, maar ze lieten eerder op zich wachten.

Toen rond 23h00 een prachtexemplaar over ons heen scheerde en het uitspansel even verlichtte met een behoorlijk lang nalichtend spoor, groeide opnieuw de hoop op een toename, maar de opvolgers bleven opnieuw beperkt tot enkele kleinere exemplaren.

Ondanks aanwezigheid van de vijver nam de temperatuur toch al snel behoorlijk af en werden hier en daar veldbedden van deksel voorzien. De hemel bleef opvallend mooi open en de Melkweg tekende zich uitzonderlijk goed af tegen de minder contrastrijke achtergrond. Heel af en toe zagen we wel eens een mooie heldere meteoor de dampkring binnenvallen, maar tot 02h00 bleef het waargenomen aantal steken bij 16 stuks; eerder bedroevend op zo’n uitzonderlijk mooie nacht.

 Toen de zwakke maansikkel omstreeks 02h00 aan de oostelijk horizon verscheen hielden enkelen van de waarnemers het voor gezien en trokken - intussen behoorlijk afgekoeld - naar huis. De overige, echte en hardnekkige waarnemers bleven nog ter plekke in de hoop op een toename van de frequentie tegen de ochtenduren.

 Aanvulling op dit verslag:

 Gerard, Franky, Job en Lambert bleven nog een poos verder waarnemen. Het moeilijke van de actie bleek het registeren van meteoren op de foto’s. Telkens als er ééntje zichtbaar was, stond de camera naar een andere sector gericht. Het “leek” een schrale oogst te worden, maar….bij analyse van de opnames (om 07.00u ’s morgens) bleek toch dat Lambert er een 20-tal op de opnames kon terug vinden. Deze twintig, opgeteld bij de treffers van de vorige nachten, brengt het eindtotaal op een kleine 50 stuks. Niet slecht voor onze contreien. Franky bevestigde enkele Perseiden op de plaat gezet te hebben.

 Het fotograferen van meteoren houdt in dat je een bepaald gebied van de hemelbol in de camera kiest en dan de belichting laat lopen. Als operator houdt je natuurlijk dit gebied in de gaten tijdens de belichting. De heldere meteoren, daarvan weet je onmiddellijk f ze op de plaat staan, de zwakkere, daarentegen niet. Die zie je pas als je de beelden over de computer afspeelt. Het merendeel van de gefotografeerde meteoren waren van die lichtzwakkere. Onzichtbaar voor het blote oog, maar wel duidelijk herkenbaar voor de gevoelige sensoren van de camera’s! De totaalbalans kan pas naderhand gemaakt worden. De waarnemers die zich op een veldbedje geïnstalleerd hadden gaven regelmatig verslag van waargenomen meteoren, maar ze stelden geen verhoging van de activiteit vast. Een poos later, net naast de sterrenwacht, zag Lambert een heel heldere meteoor met een knoert van een nalichtend spoor. Zo intensief dat Lambert tijd genoeg had om zijn camera te richten en het nalichten spoor te fotograferen (zie afbeelding). Het bleef zolang zichtbaar dat de heersende wind het spoor vervormde en nog steeds was het fotografeerbaar!! Tegen de klok van 04.00u was er schijnbaar eventjes een “boost” van activiteit. Sommige meteoren kwamen in groepjes opzetten.  De laatste waarnemer verliet het veld bij het inzetten van de ochtendschemering en kwam net met het eerste licht van de dag terug thuis aan. Derde volledige waarnemingsnacht op rij, nu weer terug het juiste dagritme gaan zoeken.                                                                                                                                 LBe

Alle verlichting rond de taverne was gedoofd, dus perfect voor het maken van prachtige opnames rond de sterrenwacht. Een rondje vijver leverde sensationeel mooie beelden op.  Enkele voorbeelden:

 

sized_Perseiden 2012 001.JPG

sized_Perseiden 2012 054.JPG

sized_Perseiden 2012 037a.jpg

sized_Perseiden 2012 040.JPG

sized_Perseiden 2012 126.JPG

 

 

 

 

12:41 Gepost door Lambert Beliën | Commentaren (0) |  Facebook | |